ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Visible va Enabled

Darslar 45–46 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
46

Amaliy mashg‘ulot

Darslik: 101–102-betlar
MaqsadVisible va Enabled xossalaridan foydalanib bir nechta tugma va yozuvli ilovalarni yaratadi: tugmalar bir-birini yoqadi, o‘chiradi va yashiradi.
Yangi so‘zlar
holat · state: the current condition of an object (visible, enabled)o‘tish · switching: changing the state from one to anotherjadvalga yozish · tracing: writing the states after every click in a tablesinov holati · test case: a planned sequence of clicks with an expected result
Tushuntirish

Amaliy mashg‘ulotda «Svetofor» ilovasi yaratiladi: oynada uchta yozuv (Label) – QIZIL, SARIQ, YASHIL va uchta tugma. Tugmalar mos yozuvni ko‘rsatadi va qolgan ikkitasini yashiradi, masalan Label1.Visible := True; Label2.Visible := False; Label3.Visible := False; Boshida uchala yozuv ko‘rinmasin. Ikkinchi qismda ikki tugma va bitta yozuvli ilova tuzing: birinchi tugma yozuvni yashiradi va ko‘rsatadi (Label1.Visible := not Label1.Visible), ikkinchi tugma birinchi tugmani faol yoki xira qiladi (Button1.Enabled := not Button1.Enabled). Ilova ishga tushirilgandan keyin tugmalar ketma-ketligini bosib, har bosishdan keyingi holatni jadvalga yozing va uni oldindan hisoblagan jadval bilan solishtiring. Svetofor faqat o‘quv namunasi: haqiqiy yo‘lda signallarga bo‘ysunish kerak.

Visible qiymatlari
Label1Label2Label3
«QIZIL» tugmasiTrueFalseFalse
«SARIQ» tugmasiFalseTrueFalse
«YASHIL» tugmasiFalseFalseTrue
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Avtobus bekatidagi ekranda bir vaqtda faqat bitta xabar ko‘rinadi: «Kutamiz», «Avtobus yaqin» yoki «Avtobus bekatda». Qolganlari yashirilgan. Shunda yo‘lovchi chalkashmaydi.

Kim ishlatadi

Axborot ekranlari va kiosklar dasturchilari, o‘yin interfeyslari dizaynerlari holatga qarab faqat kerakli yozuvni ko‘rsatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Uch qog‘oz kartaga «KUT», «TAYYOR», «KET» deb yozing va qo‘l bilan faqat bittasini ko‘rsatib, qolganlarini yashiring; holatni almashtirib ko‘ring.

Namunalar
Ikki tugmali ilova: Button1 bosilganda Label1.Visible := not Label1.Visible; Button2 bosilganda Button1.Enabled := not Button1.Enabled; Boshida yozuv ko‘rinadi, Button1 faol. Ketma-ketlik: 1, 2, 1, 2, 1. 1-bosish yozuvni yashiradi; 2-bosish Button1 ni xira qiladi; 3-bosish xira tugmaga tushadi va hech narsa o‘zgarmaydi; 4-bosish Button1 ni yana faol qiladi; 5-bosish yozuvni ko‘rsatadi. Oxirida yozuv ko‘rinadi va Button1 faol.
Svetofor: «QIZIL» tugmasi bosilsa, ko‘rinadigan yozuvlar soni 1 ta. Uchala tugma ketma-ket bosilsa, har safar ham ko‘rinadigan yozuv bitta bo‘ladi, chunki oldingisi yashiriladi. Agar tugmalar qolgan ikkitasini yashirmasa, uchinchi bosishda uchta yozuv ham ko‘rinib qolardi.
Sinfda faoliyat

«Holat jadvali»: guruh ikki tugmali ilova uchun 8 bosishlik ketma-ketlik tuzadi, holat jadvalini hisoblaydi va boshqa guruh ilovada tekshiradi.

Mashq
1
Svetoforda tugma bosilgandan keyin nechta yozuv ko‘rinadi?
2
Button2.Enabled := not Button2.Enabled; 5 marta bajarilsa va boshida faol bo‘lsa, holat?
3
Ko‘rinadigan lekin Enabled = False tugma bosilishga javob beradimi?
4
Nima uchun foydalanuvchi uchun keraksiz tugmani o‘chirib qo‘yish foydali?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli7 bosqichda 1000 kishi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →