☰ Mundarija · Informatika

Visible va Enabled

Darslar 45–46 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
46

Amaliy mashg‘ulot

Darslik: 101–102-betlar
MaqsadVisible va Enabled xossalaridan foydalanib bir nechta tugma va yozuvli ilovalarni yaratadi: tugmalar bir-birini yoqadi, o‘chiradi va yashiradi.
Yangi so‘zlar
holat · state: the current condition of an object (visible, enabled)o‘tish · switching: changing the state from one to anotherjadvalga yozish · tracing: writing the states after every click in a tablesinov holati · test case: a planned sequence of clicks with an expected result
Tushuntirish

Amaliy mashg‘ulotda «Svetofor» ilovasi yaratiladi: oynada uchta yozuv (Label) – QIZIL, SARIQ, YASHIL va uchta tugma. Tugmalar mos yozuvni ko‘rsatadi va qolgan ikkitasini yashiradi, masalan Label1.Visible := True; Label2.Visible := False; Label3.Visible := False; Boshida uchala yozuv ko‘rinmasin. Ikkinchi qismda ikki tugma va bitta yozuvli ilova tuzing: birinchi tugma yozuvni yashiradi va ko‘rsatadi (Label1.Visible := not Label1.Visible), ikkinchi tugma birinchi tugmani faol yoki xira qiladi (Button1.Enabled := not Button1.Enabled). Ilova ishga tushirilgandan keyin tugmalar ketma-ketligini bosib, har bosishdan keyingi holatni jadvalga yozing va uni oldindan hisoblagan jadval bilan solishtiring. Svetofor faqat o‘quv namunasi: haqiqiy yo‘lda signallarga bo‘ysunish kerak.

Namunalar
Ikki tugmali ilova: Button1 bosilganda Label1.Visible := not Label1.Visible; Button2 bosilganda Button1.Enabled := not Button1.Enabled; Boshida yozuv ko‘rinadi, Button1 faol. Ketma-ketlik: 1, 2, 1, 2, 1. 1-bosish yozuvni yashiradi; 2-bosish Button1 ni xira qiladi; 3-bosish xira tugmaga tushadi va hech narsa o‘zgarmaydi; 4-bosish Button1 ni yana faol qiladi; 5-bosish yozuvni ko‘rsatadi. Oxirida yozuv ko‘rinadi va Button1 faol.
Svetofor: «QIZIL» tugmasi bosilsa, ko‘rinadigan yozuvlar soni 1 ta. Uchala tugma ketma-ket bosilsa, har safar ham ko‘rinadigan yozuv bitta bo‘ladi, chunki oldingisi yashiriladi. Agar tugmalar qolgan ikkitasini yashirmasa, uchinchi bosishda uchta yozuv ham ko‘rinib qolardi.
Sinfda faoliyat

«Holat jadvali»: guruh ikki tugmali ilova uchun 8 bosishlik ketma-ketlik tuzadi, holat jadvalini hisoblaydi va boshqa guruh ilovada tekshiradi.

Mashq
1
Svetoforda tugma bosilgandan keyin nechta yozuv ko‘rinadi?
2
Button2.Enabled := not Button2.Enabled; 5 marta bajarilsa va boshida faol bo‘lsa, holat?
3
Ko‘rinadigan lekin Enabled = False tugma bosilishga javob beradimi?
4
Nima uchun foydalanuvchi uchun keraksiz tugmani o‘chirib qo‘yish foydali?