Darslar 37–38 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
38
Amaliy mashg‘ulot
Darslik: 89–90-betlar
MaqsadBirinchi ilovani mustaqil yaratadi: o‘lcham, joy, sarlavha va rangni o‘rnatadi, ishga tushirib sinaydi va to‘g‘ri papkada saqlaydi.
Yangi so‘zlar
Save As · Save As: saving under a new name or in a new placeClose All · Close All: closing all files of the projecttekshirish · testing: running the application to see the resultrang nomi · colour name: a constant such as clYellow
Tushuntirish
Amaliy mashg‘ulotda bir necha kichik ilova ketma-ket yaratiladi. Har safar yangi papka oching, File – New – Application bilan boshlang, xossalarni Object Inspector da o‘rnating, F9 bilan sinab ko‘ring va File – Save All bilan saqlang. Birinchi ilova: Width = 500, Height = 350, Caption = 'Ilova 1', Color = clYellow, Left = 200, Top = 100. Ikkinchi ilova ekranning o‘rtasiga yaqin ochiladi: ekran kengligidan oyna kengligi ayirilib, ikkiga bo‘linadi, bu Left qiymatini beradi. Sinashda oynaning o‘lchamini ham, joyini ham ko‘z bilan tekshiring va natijani kutilgan sonlar bilan solishtiring. Ishdan keyin File – Close All bilan hamma narsani yoping.
Namunalar
Ekran 1920 piksel keng, oyna 600 piksel keng bo‘lsa, gorizontal markazlash uchun Left = (1920-600)/2 = 660. Balandlik 1080 va oyna 400 bo‘lsa, Top = (1080-400)/2 = 340.
Uchinchi ilova: Width = 300, Height = 300 (kvadrat), Caption = 'Kvadrat', Color = clAqua. Oyna kvadrat bo‘lishi uchun Width va Height teng bo‘lishi kerak; yuzasi 300·300 = 90 000 kvadrat piksel.
Sinfda faoliyat
«Markazdagi oyna»: juftlik oynaning o‘lchamini tanlab, Left va Top ni hisoblaydi, ilovani sinaydi va hisob-kitob ekrandagi holatga mos kelishini isbotlaydi.
Mashq
1
Oyna kvadrat bo‘lishi uchun qaysi ikki xossa teng bo‘lishi kerak?
Width va Height
2
Ekran 1600 piksel keng, oyna 400 piksel. Markazlash uchun Left nechaga teng?
600
3
Ilovadagi barcha fayllarni yopish buyrug‘i qaysi?
File – Close All
4
Nima uchun ilovani sinab ko‘rishdan oldin saqlash foydali?
Sinov paytida xato bo‘lib, muhit to‘xtab qolsa ham, ish yo‘qolmaydi.