Darslar 28–29 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
29
MS Access 2010 da ma’lumotlarni berilgan shablon bo‘yicha izlash va qayta ishlash
Darslik: 62–66-betlar
MaqsadJadvaldan ma’lumotni qidiradi, saralaydi va filtrlaydi, shuningdek shart va parametr bilan tanlov so‘rovlarini tuzadi.
Yangi so‘zlar
so‘rov · query: a stored question that selects data from tablesshart · criteria: the condition a record must meet to appear in the resultparametrli so‘rov · parameter query: a query that asks for a value each time it runsfiltr · filter: a temporary hiding of records that do not match
Tushuntirish
Jadvalda tez qidirish uchun Home – Find (Ctrl+F) ni ishlating; saralash va filtr tugmalari ham Home yorlig‘ida, kerakli ustundan A→Z yoki Z→A ni tanlash bilan saralanadi. Filtr vaqtincha faqat mos yozuvlarni ko‘rsatadi, ma’lumot o‘chmaydi; filtrni bekor qilish uchun Toggle Filter, saralashni bekor qilish uchun Remove Sort bosiladi. Doimiy savol uchun Create – Query Design da jadvalni qo‘shing, maydonlarni to‘rga olib o‘ting va Criteria qatoriga shart yozing: matn qo‘shtirnoqda («10A»), sonlarda >=4 yoki Between 4 And 5, naqshda Like «G*» (G dan boshlanadigan). Bir qatordagi shartlar «And» (hammasi bajarilsin), turli qatorlardagisi «Or» (kamida biri bajarilsin) hisoblanadi. Parametrli so‘rovda shartga kvadrat qavs ichida savol yoziladi, masalan [Ismni kiriting]; so‘rov har ishga tushganda qiymat so‘raydi. Natija Run bilan ko‘riladi, so‘rovni saqlash esa keyin takror ishlatishga imkon beradi.
Namunalar
Students jadvali (Name, Class, Mark): Anvar 10A 5; Bobur 10B 4; Dilnoza 10A 3; Eldor 10A 5; Farida 10B 5; Gulnora 10A 4; Hasan 10B 3; Iroda 10A 5. Class = «10A» va Mark >= 4 bir qatorda: Anvar, Eldor, Gulnora, Iroda – 4 ta yozuv.
Shu jadvalda Name ga Like «*a» qo‘ysangiz, a bilan tugaydigan ismlar chiqadi: Dilnoza, Farida, Gulnora, Iroda – 4 ta. Mark ga Between 4 And 5 qo‘ysangiz, chegaralar ham kiradi va Hasan hamda Dilnozadan boshqa 6 kishi chiqadi.
Sinfda faoliyat
«Qidiruv ustaxonasi»: juftlik 8 qatorli jadval tuzadi, uchta shart (matn naqshi, oraliq, And) bilan so‘rov yaratadi va natijani oldindan taxmin qilib tekshiradi.
Mashq
1
So‘rovda shart qaysi qatorga yoziladi?
Criteria
2
Yuqoridagi jadvalda Class = «10B» shartiga nechta yozuv mos keladi?
3
3
«G» harfi bilan boshlanadigan ismlar uchun shartni yozing.
Like "G*"
4
Nima uchun parametrli so‘rov oddiy so‘rovdan qulayroq bo‘lishi mumkin?
Shartni har safar so‘rovni o‘zgartirmasdan, ishga tushirishda kiritish mumkin.