Katakka murojaat: nisbiy, absolut va aralash murojaat
Formuladagi katak manzili murojaat deyiladi. Nisbiy murojaat (B2) formula nusxalanganda ko‘chish masofasiga qarab o‘zgaradi: formulani bir satr pastga nusxalasangiz, B2 o‘rniga B3 yoziladi. Absolut murojaat ($B$2) har doim bitta katakka ishora qiladi, chunki $ belgisi ustunni ham, satrni ham qotiradi. Aralash murojaatda faqat bittasi qotiriladi: $B2 da ustun, B$2 da satr o‘zgarmaydi. Windowsda murojaat turini F4 tugmasi bilan aylantirish mumkin (B2, $B$2, B$2, $B2). Soliq stavkasi yoki kurs kabi umumiy son bitta katakda turib, hamma formulalarga absolut murojaat bilan ulanadi; qiymat o‘zgarsa, barcha natijalar birdan yangilanadi. Qo‘shni kataklar bloki ikki chekka katak orqali yoziladi: B2:C5 – 2 ustun va 4 satrdan iborat 8 ta katak.
| Yozuv | Turi | Nusxalanganda |
|---|---|---|
| B2 | nisbiy | o‘zgaradi |
| $B$2 | absolyut | o‘zgarmaydi |
| $B2 | aralash | ustun qotgan |
| B$2 | aralash | satr qotgan |
D3 da: =A1 → nusxalangach E5 da: =B3
$ belgisi ustun yoki qatorni qotirib qo‘yadi (apelsin katak — murojaat qilinayotgan katak)
O‘qish to‘garagi rahbari jadvalda har bir o‘quvchining haftalik o‘qigan sahifalarini yozadi, haftalik maqsad esa bitta alohida katakda turadi. Har qator shu bitta katakka murojaat qiladi. Maqsad o‘zgarsa, rahbar uni faqat bir joyda tuzatadi va hamma qatorlar o‘zi yangilanadi.
Byudjet tuzuvchilar, tajriba natijalarini hisoblaydigan olimlar va o‘yin yaratuvchilar o‘zgarmas sonni bir joyda saqlab, ko‘p hisoblarda ishlatadi.
Daftarga kunlik ishlarning qisqa ro‘yxatini yozing, burchakka «bir ish uchun daqiqa» deb bitta katak chizing va qaysi qatorlar shu katakka tayanishini o‘qlar bilan ko‘rsating.
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 12% | ||||
| 2 | 12 000 | 1440 | |||
| 3 | 8500 | 1020 | |||
| 4 | 15 000 | 1800 |
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 5 | 6 | 7 | |
| 2 | 2 | 10 | 12 | 14 |
| 3 | 3 | 15 | 18 | 21 |
| 4 | 4 | 20 | 24 | 28 |
«Dollar belgisi»: kartochkalarga B2, $B$2, B$2, $B2 yoziladi. O‘qituvchi «formula C2 dan E4 ga ko‘chirildi» deydi, o‘quvchilar har bir murojaat nimaga aylanishini yozadi (to‘g‘ri javoblar: D4, $B$2, D$2, $B4).