ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi9-sinf · 6-hafta

Birinchi 10 ta belanchak

🎯 Missiya: Yarmarkagacha 10 ta belanchakni xavfsiz tayyorlash uchun qanday ish jadvali tuzamiz?

Dushanba

Sinf rahbariYarmarka 29-oktabr, payshanba kuni. Birinchi 10 ta belanchak o‘sha kungacha tayyor bo‘lishi kerak. Ish rejasini tuzing.
Anvar TR = p · q = 60 000 · 10 = 600 000. Umumiy xarajat TC = 440 000 + 12 000 tamg‘a = 452 000.
Zarina P = TR − TC = 600 000 − 452 000 = 148 000. Har birimizga 37 000. Katta daromad doim katta foyda emas!
MalikaFoydani ko‘paytirish uchun daromadni oshirish yoki xarajatni kamaytirish mumkin. Bu hisob hammasi sotilsa chiqadi; pul hisobi — naqd pul bo‘yicha.
Xarajatni xavfsizlik hisobiga kamaytirmaymiz. Reja kerak.
Iqtisodiy bilim asoslari

Qulf 1: Birinchi partiya foydasi

Topshiriq: TR = 600 000 va TC = 452 000 bo‘lsa, foyda qancha?

🔑 Kalit: P = TR − TC: 600 000 − 452 000 = 148 000; katta daromad doim katta foyda degani emas.

ZarinaSinfdoshlarni jilvirlash iga chaqiramiz: odamlar bir ishga birga kirishadi. Natija — !
JasurIngliz tilida ariza blankasi: “First name, Surname, Date of birth, Phone number, Interests.” Ikki kishi allaqachon to‘ldirdi.
AnvarMaslahat: “You should wear old clothes. Don’t touch the machine. If you don’t know a step, ask an adult.” Yordamchi “careful and patient” bo‘lishi kerak.
MalikaMen “interested in design”, Zarina “good at painting”, Anvar — “our economist” (-ist qo‘shimchasi: economy → economist).
ZarinaOna tilidan: «Biz randalaymiz va ular jilvirlaydi» — qismlari teng, «va» bog‘lagan: .
Ona tiliIngliz tili

Qulf 2: Hashar uchun ariza

Topshiriq: Qaysi biri bog‘langan qo‘shma gap?

Seshanba

Anvar — ga masalani yechtiradigan aniq va tushunarli ko‘rsatmalar ketma-ketligi. Algoritm so‘zi al-Xorazmiy ismidan kelgan.
ZarinaXossalari: diskretlik, aniqlik, tushunarlilik, ommaviylik, natijaviylik. Bizniki 5 ta o‘yinchoq uchun ham, 10 ta uchun ham ishlaydi — ommaviy.
JasurIjrochi faqat o‘z dagi buyruqlarni bajara oladi. Tokarlik va pichoq — bobo; jilvirlash, bo‘yash, tekshirish — biz.
AnvarJadval ko‘rinishida: Shanba — bobo (5 ta qism); Yakshanba — jilvirlash; Dushanba — 1-qavat bo‘yoq; Seshanba — 2-qavat; Chorshanba — tekshiruv.
MalikaSoat hisobi: 1 belanchak ≈ 3 soat, 5 tasi — 15 soat. Haftasiga Bobo 7 soat, biz hammamiz birgalikda 3 soat, hashardagi 5 sinfdosh 1 soatdan beradi: 7 + 3 + 5 = 15 ✅
Informatika

Qulf 3: Ish algoritmi va jadvali

Topshiriq: Algoritmda ijrochi nimani bajara oladi?

🔑 Kalit: Algoritmda faqat ijrochining buyruqlari bo‘lishi mumkin: tokarlik — faqat Bobo. Partiya 15 soat: Bobo 7 + biz 3 + hashar 5.

ZarinaTexnologiya: pichoqning uch qismi — , , . Pichoqchilik tosh davridan beri ma’lum, temirning kashf etilishi burilish bo‘lgan.
AnvarDastasi suqma yoki yorma bo‘ladi. Lekin eng muhimi: pichoq — o‘tkir asbob, faqat kattalar nazoratida va qoidaga ko‘ra ishlatiladi.
MalikaBobo kichik detallarni pichoq bilan tuzatadi. Biz pichoqqa tegmaymiz, faqat jilvir va cho‘tka.
JasurIsh tugagach, pichoq qiniga solinadi va bolalar yetmaydigan joyga qo‘yiladi.
Texnologiya

Qulf 4: Pichoq: faqat kattalar

Topshiriq: Pichoq haqida darslik nima deydi?

🔑 Kalit: Pichoq — o‘tkir asbob: faqat kattalar nazoratida va qoidaga ko‘ra. Jamoa pichoqqa tegmaydi.

Chorshanba

AnvarTaxminiy model: p (ming so‘m) narxda q = 30 − p/3 ta oila oladi (60 da 10, 75 da 5 — so‘rov nuqtalari). Model p ≥ 60 uchun: shunda talab 10 dan oshmaydi va hammasini yetkaza olamiz.
ZarinaDaromad TR = p(30 − p/3). Qoplash sharti: TR > 452. Ya’ni 90p − p² > 1356 yoki p² − 90p + 1356 < 0.
Anvar: ildizlar p = 45 ± √669 ≈ 19,1 va 70,9. (p − p₁)(p − p₂) < 0 bo‘lsa, p₁ < p < p₂.
MalikaDemak, p ≥ 60 da narx 60 dan 70 gacha bo‘lsa xarajat qoplanadi. 72 da TR = 72 · 6 = 432 < 452. Bu faqat taxminiy model!
Algebra

Qulf 5: Narx oralig‘i

Topshiriq: p² − 90p + 1356 < 0 yechimi, p ≥ 60 da, qaysi narxni o‘z ichiga oladi?

🔑 Kalit: Kvadrat tengsizlik: ildizlar ≈ 19,1 va 70,9; p ≥ 60 da 60–70 ming narx xarajatni qoplaydi.

Anvar: ikki burchagi teng uchburchaklar o‘xshash; tomonlarni o‘lchash shart emas.
ZarinaTayanch shabloni: 70°, 70°, 40°. Har tayanchni shablonga qo‘yib burchaklarini tekshiramiz.
Malika: ikki tomon proporsional va orasidagi burchak teng. Tomonlar 30, 40 va 15, 20, orasida to‘g‘ri burchak: k = 2, gipotenuza 50 va 25.
AnvarYuzlar nisbati k² = 4: ½·30·40 = 600 va ½·15·20 = 150. Banner osiladigan devor balandligi: 1 m tayoq soyasi 0,8 m, devor soyasi 3,2 m → 3,2 : 0,8 = 4 m.
Geometriya

Qulf 6: Shablon va soya

Topshiriq: 1 m tayoq soyasi 0,8 m, devor soyasi 3,2 m bo‘lsa, devor balandligi?

🔑 Kalit: BB alomati: ikki burchak teng bo‘lsa uchburchaklar o‘xshash; TBT: ikki tomon proporsional va orasidagi burchak teng.

ZarinaBiologiya: eukariot hujayrada uch qism: plazmatik membrana, sitoplazma, yadro. Membrana : faqat kerakli moddani o‘tkazadi.
AnvarUstaxona eshigi ham shunday: tokar ishlayotganda faqat bobo va kattalar kiradi.
MalikaSitoplazmada organoidlar: oqsil yig‘adi, — kanallar tizimi, moddalarni saralab, jo‘natishga tayyorlaydi.
JasurBizning Golji — qadoqlash stoli: yorliq, xalta, tekshiruv varag‘i 📦
Biologiya (Sitologiya va genetika asoslari)

Qulf 7: Ustaxona — hujayra kabi

Topshiriq: Golji majmuasi hujayrada nima qiladi?

Payshanba

AnvarFizika: — T o‘zgarmas, Boyl–Mariott qonuni p₁V₁ = p₂V₂. Ignasiz shpritsda 20 mL havo, 100 kPa; 10 mL gacha siqsak, p₂ = 200 kPa.
Zarina: p o‘zgarmas, V₁/T₁ = V₂/T₂. Idishdagi havo 293 K dan 323 K ga isitilsa, hajm 323 : 293 ≈ 1,10 marta — 10 % ko‘payadi.
JasurKimyo, : NaCl eritmasi neytral; NH₄Cl — kislotali; Na₂CO₃ — ishqoriy.
MalikaCho‘tkalarni oddiy suvda yuvamiz, kuchli vositasiz. Laboratoriya ishi o‘qituvchi bilan.
FizikaKimyo

Qulf 8: Shprits va tuzlar

Topshiriq: Na₂CO₃ eritmasining muhiti qanday?

AnvarGeografiya: — shaharlar va shahar aholisi ulushining o‘sishi. 1800-yilda insoniyatning ~3 %i, hozir ~57–58 % shaharda. Darslikka ko‘ra O‘zbekistonda taxminan yarmi.
ZarinaDemak, xaridorlarimizning ko‘pi shaharda, kichik uylarda: yana bir bor ixcham o‘lchamning to‘g‘riligi.
MalikaBirlashgan Millatlar Tashkilotining rasmiy tillari ichida ingliz va rus tillari bor. Bizda yorliq uch tilda: o‘zbek, ingliz, rus.
JasurHuquq: barcha qonun oldida teng, jinsi, millati, tili sababli imtiyoz yoki cheklov — kamsitish, taqiqlanadi. Hashar yordamchilarini faqat mahorat va bo‘sh vaqt bo‘yicha tanlaymiz.
Geografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)Konstitutsiyaviy huquq asoslari

Qulf 9: Shahar xaridorlari va teng imkoniyat

Topshiriq: Yordamchilarni qaysi asosda tanlaymiz?

JasurJahon tarixi: 1882-yilda Germaniya, Avstriya-Vengriya va Italiya — Uchlar ittifoqi; 1904–1907-yillarda Britaniya, Fransiya va Rossiya — Antanta.
AnvarFransiya mustamlakalar orttirgan: 1881-yilda Tunis, 1884-yilda Vyetnam; Britaniyadan keyin ikkinchi yirik imperiya.
MalikaIttifoq — sheriklarning kelishuvi. Bizda ham yozma kelishuv: bobo bilan ish bo‘linishi va xavfsizlik qoidalari.
ZarinaO‘zbekiston tarixi: 1867-yilda Turkiston general-gubernatorligi tuzildi, markazi Toshkent. Harbiy yurishlar tafsilotini darslikdan o‘qiymiz, bu yerda faqat sanalar: 1866, 1867.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi

Qulf 10: Ittifoq va sanalar

Topshiriq: Turkiston general-gubernatorligi qachon tuzilgan?

Juma

MalikaAdabiyot: Alisher Navoiy «Xamsa»si — beshta dostondan iborat to‘plam. Ikkinchi doston — «Farhod va Shirin», 5782 bayt.
AnvarBayt — ikki misra: 5782 · 2 = 11 564 misra. Dostonni o‘zingiz o‘qing, men bu yerda aytib o‘tirmayman 🙂
ZarinaRus tilida sonlar turlanadi: «Мы делаем десять игрушек в две партии по пять». «С пятью игрушками мы проверим качество».
JasurSanalar: «в две тысячи двадцать шестом году» — murakkab tartib sonda faqat oxirgi so‘z turlanadi. Gradatsiya: «Заказов стало больше, ещё больше, очень много».
AdabiyotRus tili

Qulf 11: Xamsa va sonlar

Topshiriq: Qaysi variant to‘g‘ri: «с … игрушками»?

Sinf rahbariJadval tayyormi? Nega aynan shunday?
AnvarIkki partiya, 5 + 5. Birinchi: Shanba 10-oktabr (Bobo), Yakshanba jilvir, Dushanba va Seshanba bo‘yoq, Chorshanba 14-oktabr tekshiruv.
ZarinaIkkinchi: 17-oktabrdan 21-oktabrgacha shu tartibda. 22–23-oktabr — zaxira kunlar. Yarmarkagacha 6 kun bor.
JasurBirinchi partiyada nuqson chiqsa, ikkinchisida takrorlamaymiz. Shablon bilan burchaklarni tekshiramiz.
Qaror: ikki partiya, 5 + 5. Faqat bobo tokar va pichoq bilan ishlaydi. Dars — birinchi, ish — dam olish kunlari.
Iqtisodiy bilim asoslariInformatika

Qulf 12: Qaror: ish jadvali

Topshiriq: 5 + 5 jadvalini qaysi kalitlar birga hal qildi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 16 ta fanni birlashtirdi.

Ona tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotAlgebraBiologiya (Sitologiya va genetika asoslari)FizikaGeografiya (Jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi)GeometriyaKonstitutsiyaviy huquq asoslariIqtisodiy bilim asoslariJahon tarixiKimyoO‘zbekiston tarixiRus tili

0 / 15 yulduz

Jamoa hisoboti

Birinchi partiya ish jadvali

Muammo: 29-oktabrgacha 10 ta belanchakni xavfsiz tayyorlash. Hisob: TR = 600 000, TC = 452 000, foyda 148 000 (37 000 dan). Soat: partiya 15 soat (Bobo 7, jamoa 3, hashar 5). Ijrochilar: tokar va pichoq — faqat Bobo; jilvirlash, bo‘yash, tekshiruv — jamoa va hashar yordamchilari. Qaror: 5 + 5 ikki partiya; 1-partiya 10–14-oktabr, 2-partiya 17–21-oktabr, 22–23-oktabr zaxira. Burchaklar shablon bilan tekshiriladi. Dars — birinchi.

— 9-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. P = TR − TC: 600 000 − 452 000 = 148 000; katta daromad doim katta foyda degani emas.
  2. Algoritmda faqat ijrochining buyruqlari bo‘lishi mumkin: tokarlik — faqat Bobo. Partiya 15 soat: Bobo 7 + biz 3 + hashar 5.
  3. Pichoq — o‘tkir asbob: faqat kattalar nazoratida va qoidaga ko‘ra. Jamoa pichoqqa tegmaydi.
  4. Kvadrat tengsizlik: ildizlar ≈ 19,1 va 70,9; p ≥ 60 da 60–70 ming narx xarajatni qoplaydi.
  5. BB alomati: ikki burchak teng bo‘lsa uchburchaklar o‘xshash; TBT: ikki tomon proporsional va orasidagi burchak teng.

Yulduzli savollar

  1. Foyda P = TR − TC. TR = 600 000, TC = 452 000. P = ?

  2. O‘xshash uchburchaklarda k = 2 bo‘lsa, yuzlar nisbati qancha?

  3. O‘ylab ko‘r: nega tokar buyruqlari faqat boboga beriladi?

Hikoyadagi darslar