ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Jahon tarixi

Fransiya: Uchinchi Respublika va uning ichki siyosati

Darslar 5–6 · 2 ta dars · M. Lafasov, U. Jo‘rayev, E. Xoliqov, D. Qodirova. Jahon tarixi, 9-sinf, qayta ishlangan va tuzatilgan 3-nashr. «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2014
6

Fransiyaning ichki siyosati

Darslik: 23–25-betlar
MaqsadRespublika hukumatining islohotlarini, «Dreyfus ishi»ni va ijtimoiy harakatni bayon qilish.
Yangi so‘zlar
dunyoviy ta’lim · secular education, independent of the churchkasaba uyushmasi · trade union«Dreyfus ishi» · the Dreyfus Affair: a political scandal over the false conviction of a French officershovinizm · extreme nationalism
Tushuntirish

Respublika hukumati 1881–1882-yillarda ta’lim qonunlarini qabul qildi: maktab cherkovdan ajratildi, ta’lim dunyoviy bo‘ldi, 13 yoshgacha bolalar uchun majburiy bepul o‘qish joriy etildi; qizlar uchun litseylar ochildi. 1884-yilda kasaba uyushmalari qonuniy bo‘ldi (ish tashlashga 1864-yildayoq ruxsat berilgan edi), mahalliy kengashlar o‘z rahbarlarini saylash huquqini oldi. Siyosiy hayotda ko‘ppartiyaviylik qaror topdi (radikallar, sotsialistlar, respublikachilar), ayni paytda millatchilik va shovinizm kuchaydi. 1894-yilda yahudiy millatiga mansub kapitan A. Dreyfus josuslikda ayblanib umrbod surgunga hukm qilindi; keyinchalik haqiqiy aybdor mayor Estergazi ekani ma’lum bo‘ldi, lekin sud qayta ko‘rilgunicha uzoq kurash bo‘ldi. Dreyfus 1899-yilda afv etildi va 1906-yilda to‘la oqlandi. Ish demokratiya tarafdorlari bilan millatchilar o‘rtasidagi keskin tortishuvga aylandi. XX asr boshida iqtisodiy yuksalish bilan nisbiy barqarorlik o‘rnatildi, 1910-yilda pensiya qonuni (65 yosh) qabul qilindi va haftada bir kun dam olish joriy etildi.

1881Maktab qonunlari1884Kasaba uyushmalari1894Dreyfus ishi1899Dreyfus avf etildi1906To‘liq oqlandi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab kengashi yig‘ilishlari haqida qisqa yozuvni e’lonlar taxtasiga osib qo‘ydi: nima hal qilindi va nega. Yig‘ilishda bo‘lmagan o‘quvchilar ham o‘qiy oldi va «nima kelishilgan edi» deb bahslashish kamaydi.

Kim ishlatadi

Sud kotiblari majlislar yozuvini yuritadi, jurnalistlar ochiq majlislar haqida xabar beradi, to‘garak kotiblari bayonnoma yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Keyingi oilaviy yoki sinfiy qarorda nima hal qilingani va nega ekani haqida ikki qator yozing, shunda qatnashmagan kishi ham tushunadi.

Namunalar
Ta’lim islohoti: cherkovdan ajralish + dunyoviylik + majburiy bepul o‘qish (13 yoshgacha) + qizlar litseylari + o‘qituvchi tayyorlash.
«Dreyfus ishi» saboqi: sud adolatli bo‘lishi uchun dalillar haqiqiy bo‘lishi va ish ochiq muhokama qilinishi kerak; soxta hujjatlar aybsizni jazolashga olib kelgan.
Sinfda faoliyat

«Sud zali»: sinf rol o‘ynab, Dreyfus ishining qayta ko‘rilishini tasvirlaydi (ayblovchi, himoyachi, guvoh, hakamlar).

Mashq
1
1881–1882-yillardagi ta’lim qonunlari nimalarni belgiladi?
2
Dreyfus qachon hukm qilindi va qachon to‘la oqlandi?
3
1884-yilgi qonun ishchilarga qanday huquq berdi?
4
Nima uchun «Dreyfus ishi» butun mamlakat jamoatchiligini ikki qarama-qarshi tarafga ajratdi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliLoyihamiz nomi va logotipiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →