☰ Mundarija · Jahon tarixi

Afrika (1800–1870-yillar) va yakuniy xulosa

Darslar 33–34 · 2 ta dars · R. Farmonov, U. Jo‘rayev, Sh. Ergashev. Jahon tarixi (XVI–XIX asrning 60-yillari), 8-sinf. Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2019 (qayta ishlangan va to‘ldirilgan 4-nashr)
34

Xulosa

Darslik: 156-bet
MaqsadMavzu bo‘yicha xulosa: Uyg‘onish, Reformatsiya, Ma’rifat va mustamlakachilikka qarshi kurash.
Yangi so‘zlar
gumanizm · humanismMa’rifatchilik · EnlightenmentReformatsiya · Reformationozodlik kurashi · liberation struggle
Tushuntirish

XVI–XIX asr 60-yillari tarixida dunyo katta o‘zgarishlarni boshdan kechirdi. Gumanizm odamning qadr-qimmatini ulug‘ladi, Reformatsiya xristianlikda yangi oqimlarni vujudga keltirdi, Ma’rifatchilik esa aql, erkinlik va tenglik g‘oyalarini ilgari surdi. Ma’rifat g‘oyalari AQSH va Fransiyadagi inqiloblarga ta’sir qildi. Sanoat to‘ntarishi ishlab chiqarish va hayot tarzini o‘zgartirdi, Yevropa davlatlari esa Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasida mustamlakalar orttirdi. Lotin Amerikasi xalqlari mustaqillikka erishdi, Hindiston, Xitoy, Afrika va boshqa joylardagi xalqlar esa turli yo‘llar bilan qarshilik ko‘rsatdi. Bu davrni o‘rganish bugungi dunyoning kelib chiqishini tushunishga yordam beradi.

Namunalar
Ma’rifatchilik g‘oyalari AQSH Mustaqillik deklaratsiyasi va Fransiya inqilobi hujjatlariga ta’sir qilgan.
Lotin Amerikasi mamlakatlari XIX asr boshlarida mustaqil bo‘ldi, Afrika va Osiyoning ko‘pi esa keyinroq.
Sinfda faoliyat

«Katta xarita»: sinf bo‘limlarga bo‘linib, har bir bobning bosh voqeasini devoriy xaritada yillar bilan belgilaydi.

Mashq
1
Gumanizm nimani ulug‘laydi?
2
Ma’rifatchilik qanday g‘oyalarni ilgari surdi?
3
Lotin Amerikasi qachon mustaqil bo‘la boshladi?
4
Bu davrni o‘rganishdan nima foyda?