☰ Mundarija · Informatika

Yakuniy takrorlash

Darslar 33–34 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
34

Takrorlashga doir topshiriqlar (2)

Darslik: 134–136-betlar
MaqsadElektron jadvalning barcha imkoniyatlarini (hisob, diagramma, tartiblash, filtr, varaqlar bog‘lanishi) bitta masalada qo‘llaydi va ma’lumotlarni xavfsiz saqlaydi.
Yangi so‘zlar
varaqlar bog‘lanishi · linked sheets: a formula that takes a value from another sheet, such as =Sheet2!B2ulush · share: a part of the total, often as a per centzaxira nusxa · backup: an extra copy of the file kept in another placeko‘rish ruxsati · view permission: sharing a file so others can read but not change it
Tushuntirish

Yakuniy masalada bir nechta imkoniyat birga ishlatiladi. Masalan, 1-varaqda umumiy yig‘indi, 2-varaqda sinflar bo‘yicha qiymatlar (masalan, yig‘ilgan kitoblar soni) yoziladi; 1-varaqdagi katakcha =SUM(Varaq2!B2:B5) kabi formula bilan ikkinchi varaqqa bog‘lanadi, shunda 2-varaqdagi son o‘zgarsa, yig‘indi o‘zi yangilanadi. Ulush = qism · 100 : butun formulasi bilan hisoblanib, 3-varaqda doiraviy diagramma tuziladi, qiymatlar esa kamayish tartibida tartiblanadi va kerak bo‘lsa shart bo‘yicha filtrlanadi. Ish tugagach, sarlavhalar, birliklar va diagramma nomlari to‘g‘riligini tekshiring. Faylni muntazam saqlang va zaxira nusxasini boshqa qurilmada yoki bulutda ham saqlang; shaxsiy ma’lumotli fayllarni ulashganda «faqat ko‘rish» ruxsatini bering, parol kuchli bo‘lsin. Dastur qonuniy bo‘lsin: bepul LibreOffice yoki Google Jadvallar yaxshi tanlov.

Namunalar
Sinflar yig‘gan kitoblar (to‘qima ma’lumot): 120, 80, 100, 100 – jami 120 + 80 + 100 + 100 = 400. Ikkinchi sinf ulushi 80 · 100 : 400 = 20 foiz. 1-varaq katakchasida =SUM(Varaq2!B2:B5) 400 ni ko‘rsatadi.
Foiz: 2 000 000 so‘m, yiliga 5 foiz, 2 yil: 2 000 000 · 1,05 · 1,05 = 2 205 000 so‘m. Foiz stavkasini alohida katakchaga yozib, B*(1+M/100)^A formulasi bilan yillarni 1, 2, 3, 4 deb o‘zgartirib jadval tuzish mumkin.
Sinfda faoliyat

«Yakuniy loyiha»: guruh to‘qima ma’lumotlar bilan 3 varaqli kitob tuzadi: ma’lumot, hisob va diagramma; tartiblash va filtrni qo‘llab, natijani sinfga taqdim etadi.

Mashq
1
=Varaq2!B2 formulasi nima qiladi?
2
Qiymatlar 120, 80, 100, 100. Ikkinchisining ulushi necha foiz?
3
2 000 000 so‘m yiliga 5 foiz bilan 2 yildan keyin qancha bo‘ladi (murakkab foiz)?
4
Nima uchun shaxsiy ma’lumotli faylni ulashganda «faqat ko‘rish» ruxsati beriladi va zaxira nusxa saqlanadi?