ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Ma’lumotlarni saralash va takrorlash

Darslar 29–30 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
30

Ma’lumotlarni tartiblash va saralash mavzularini takrorlash

Darslik: 127-bet
MaqsadTartiblash, filtrlash va formulalarni birlashtirib, o‘z ma’lumotlari bo‘yicha jadval tuzadi va undan xabardor tarzda foydalanadi.
Yangi so‘zlar
yosh formulasi · age formula: current year minus birth yearo‘rtacha ball · average score: the total of the marks divided by their countshaxsiy ma’lumot · personal data: facts about a person, such as name and birth date, that must be protectedketma-ket qadam · sequence of steps: table → formulas → sort → filter → copy
Tushuntirish

Takrorlash vazifalarida jadval odatda shu tartibda tayyorlanadi: sarlavhali jadval tuziladi va formatlanadi, formulalar bilan hisoblanadi (yosh = joriy yil – tug‘ilgan yil, o‘rtacha ball = yig‘indi : soni), so‘ng kerakli tartibda tartiblanadi va shart bo‘yicha filtrlanadi. Masalan, fanlar jadvaliga «guruh» ustuni qo‘shib, tabiiy fanlarga 1, ijtimoiy fanlarga 2 yozsak, avval guruh, so‘ng fan nomi bo‘yicha tartiblab, o‘rtacha balli 4 dan kam bo‘lmaganlarini filtrlab olamiz. Tartiblagandan so‘ng natija tekshiriladi: har bir satr o‘z ma’lumotlari bilan qolganmi, formulalar to‘g‘ri hisoblayaptimi. Sinfdoshlarning ismi, tug‘ilgan sanasi kabi shaxsiy ma’lumotlar bor jadvalni internetga ochiq joylamang va bulutli xizmatda ulashganda ruxsatni «faqat ko‘rish» qiling; o‘rgatish uchun to‘qima ma’lumot ishlatish ham mumkin.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab ko‘rgazmasi uchun buyumlar ro‘yxati tuzildi: nomi va soni (o‘ylab topilgan). Soni bo‘yicha tartiblab, yetishmaydiganlari ajratildi va jami hisoblandi.

Kim ishlatadi

Ombor va do‘kon xodimlari hamda tadbir tashkilotchilari ro‘yxatni tartiblab, kamaygan narsalarni ajratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Beshta narsa va ularning sonini jadvalga yozing, soni bo‘yicha kamidan ko‘pigacha tartiblang va eng kam ikkitasini belgilang.

Namunalar
Yosh: tug‘ilgan yil 2012, joriy yil 2026 bo‘lsa, formula =C2-B2 → 14. Joriy yilni alohida katakchaga yozsak, keyingi yili faqat shu katakchani o‘zgartirish yetadi.
FanBaho
Algebra5
Tarix4
Fizika3
Adabiyot4
Kimyo2
Fanlar: Algebra 5, Tarix 4, Fizika 3, Adabiyot 4, Kimyo 2. «4 dan kam bo‘lmagan» filtri Algebra, Tarix va Adabiyotni qoldiradi (3 ta yozuv).
Sinfda faoliyat

«To‘qima sinf»: guruh to‘qima 6 o‘quvchidan iborat jadval tuzib, yosh ustunini hisoblaydi, tartiblaydi, filtrlaydi va nima uchun to‘qima ma’lumot xavfsizroq ekanini muhokama qiladi.

Mashq
1
Tug‘ilgan yili 2012, joriy yil 2026 bo‘lsa, yosh formulasi qancha beradi?
2
4, 5, 3 va 4 baholarining o‘rtachasi nechaga teng?
3
Fanlar bahosi 5, 4, 3, 4, 2. «4 dan kam bo‘lmagan» filtridan so‘ng nechta fan qoladi?
4
Nima uchun sinfdoshlar ismi va tug‘ilgan sanasi bor jadvalni ochiq internetga qo‘ymaslik kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKo‘rgazma kuniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →