ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Matematik formulalar bilan ishlash

Darslar 23–24 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
24

Matematik formulalar bilan ishlash mavzusini takrorlash

Darslik: 106–107-betlar
MaqsadFunksiyalarni murakkabroq masalalarda qo‘llaydi: sanash, qidirish, takrorlash, faktorial, foiz o‘sishi.
Yangi so‘zlar
COUNTIF · COUNTIF(range; condition): counts cells that meet a conditionFIND · FIND(what; where): the position of a text inside another text, or an error if it is not foundREPT · REPT(text; times): repeats a text a given number of timesmurakkab foiz · compound interest: interest added to the amount each year, so next year’s interest is on the larger sum
Tushuntirish

Bu mashg‘ulotda yangi funksiyalar bilan tanishamiz. COUNTIF(C2:C9; "<0") manfiy sonlar sonini beradi; COUNTIF(A1:A5; ">=60") 60 va undan katta ballar sonini sanaydi. FIND("@"; A1) A1 dagi elektron pochta manzilida «@» belgisining o‘rnini beradi, topilmasa xatolik (#VALUE!) chiqadi, shuning uchun mavjudligini tekshirish uchun =IF(ISNUMBER(FIND("@"; A1)); "bor"; "yo‘q") yoziladi. REPT("*"; 5) beshta yulduzcha chiqaradi. ROMAN(2024) arab sonini Rim raqamlariga o‘tkazadi (MMXXIV), FACT(5) = 5! = 120. Bank omonatiga B so‘m qo‘yilib, yiliga M foiz qo‘shilsa (har yili foiz umumiy summaga qo‘shiladi), A yildan keyin summa =B*(1+M/100)^A bo‘ladi. Masalan, 1 000 000 so‘m 10 foiz bilan 3 yilda 1 000 000 · 1,1³ = 1 331 000 so‘m. Daromad solig‘i kabi hisoblarda foiz stavkasini alohida katakchaga yozing, shunda stavka o‘zgarsa natija yangilanadi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf sardori davomat ro‘yxatida bir haftada kamida 4 kun kelganlarni qo‘lda sanadi. Shart aniq bo‘lgani uchun hech kim ortiqcha yoki kam sanalmadi.

Kim ishlatadi

Hisobchilar, so‘rovnoma o‘tkazuvchilar va o‘qituvchilar shartga mos yozuvlarni sanaydi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘nta sonni daftarga yozing va ulardan nechtasi 5 dan katta ekanini sanang.

Namunalar
B1fx=COUNTIF(A1:A5; ">=60")
AB
1453
260
372
458
590
COUNTIF(A1:A5; ">=60") A1:A5 = 45, 60, 72, 58, 90 bo‘lsa 3 ni beradi (60, 72 va 90).
0500 0001 000 0001 500 0002 000 0002 500 0002 000 0002 200 0002 420 0000-yil1-yil2-yilSumma (so‘m)
Murakkab foiz: 2 000 000 so‘m, yiliga 10 foiz, 2 yil: 2 000 000 · 1,1 · 1,1 = 2 420 000 so‘m.
Sinfda faoliyat

«Formula ovchisi»: o‘qituvchi natijani aytadi (masalan, «Rim raqamlari: MCMXC»), guruhlar qaysi funksiya va argument shu natijani berishini topadi.

Mashq
1
C1:C6 = –2, 5, 0, –7, 3, –1 bo‘lsa, COUNTIF(C1:C6; "<0") nimaga teng?
2
500 000 so‘m yiliga 10 foiz bilan 2 yildan keyin qancha bo‘ladi (murakkab foiz)?
3
=REPT("ab"; 3) formulasi nimani beradi? LEN natijasi qancha?
4
Nima uchun foiz stavkasini formula ichida emas, alohida katakchada saqlash qulay?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKaram, lavlagi yoki qog‘oz?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →