Darslar 23–24 · 2 ta dars · B. Boltayev, A. Azamatov, A. Asqarov, M. Sodiqov, G. Azamatova. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari, 8-sinf. Ikkinchi nashri. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2015
24
Matematik formulalar bilan ishlash mavzusini takrorlash
Darslik: 106–107-betlar
MaqsadFunksiyalarni murakkabroq masalalarda qo‘llaydi: sanash, qidirish, takrorlash, faktorial, foiz o‘sishi.
Yangi so‘zlar
COUNTIF · COUNTIF(range; condition): counts cells that meet a conditionFIND · FIND(what; where): the position of a text inside another text, or an error if it is not foundREPT · REPT(text; times): repeats a text a given number of timesmurakkab foiz · compound interest: interest added to the amount each year, so next year’s interest is on the larger sum
Tushuntirish
Bu mashg‘ulotda yangi funksiyalar bilan tanishamiz. COUNTIF(C2:C9; "<0") manfiy sonlar sonini beradi; COUNTIF(A1:A5; ">=60") 60 va undan katta ballar sonini sanaydi. FIND("@"; A1) A1 dagi elektron pochta manzilida «@» belgisining o‘rnini beradi, topilmasa xatolik (#VALUE!) chiqadi, shuning uchun mavjudligini tekshirish uchun =IF(ISNUMBER(FIND("@"; A1)); "bor"; "yo‘q") yoziladi. REPT("*"; 5) beshta yulduzcha chiqaradi. ROMAN(2024) arab sonini Rim raqamlariga o‘tkazadi (MMXXIV), FACT(5) = 5! = 120. Bank omonatiga B so‘m qo‘yilib, yiliga M foiz qo‘shilsa (har yili foiz umumiy summaga qo‘shiladi), A yildan keyin summa =B*(1+M/100)^A bo‘ladi. Masalan, 1 000 000 so‘m 10 foiz bilan 3 yilda 1 000 000 · 1,1³ = 1 331 000 so‘m. Daromad solig‘i kabi hisoblarda foiz stavkasini alohida katakchaga yozing, shunda stavka o‘zgarsa natija yangilanadi.
Namunalar
COUNTIF(A1:A5; ">=60") A1:A5 = 45, 60, 72, 58, 90 bo‘lsa 3 ni beradi (60, 72 va 90).