Yog‘ochga qo‘lda ishlov berish: o‘lchash asboblari, arralar, iskanalar
Yog‘ochni o‘lchash va rejalash uchun chizg‘ich, metr, ruletka, go‘niya, xatkash va o‘lchov andazalari ishlatiladi. Andaza – bir xil uzunlikni ko‘p marta o‘lchash uchun tayyorlangan reyka yoki tayyor buyum namunasi. Arralar qo‘l arrasi, ikki kishi ishlatadigan sarjin (g‘o‘labo‘r) arra, taxtabo‘r arra, burcharra va lobzikka bo‘linadi. Vazifasiga ko‘ra qirquvchi arra yog‘ochni tolalarga ko‘ndalang kesadi, tiluvchi arra esa tola bo‘ylab tiladi; ular tishlarining shakli bilan farq qiladi. Lobzikning tanasi juda yupqa (0,6–1,25 mm) bo‘lib, faner va yupqa taxtadan shakldor buyum arralashga yaraydi. Iskanalar yo‘nuvchi (yupqa, eni 4–40 mm), o‘yuvchi (qalin, eni 6–20 mm) va nov shaklidagi turlarga bo‘linadi; ular bir tomonlama charxlanadi, o‘tkirlik burchagi yo‘nuvchilarda 18–25°, o‘yuvchilarda 25–35°. Dastasi zarang, qora qayin, qayrag‘och yoki yong‘oqdan yasalib, uchiga metall halqa kiydiriladi; iskanaga yog‘och to‘qmoq bilan uriladi. Iskana va arrada ishlaganda yog‘och iskanjada mahkam o‘rnatiladi, ushlab turuvchi qo‘l tig‘ning orqasida bo‘ladi, iskana teshik enidan keng bo‘lmaydi. Ishni o‘qituvchi ko‘rsatmasi bilan va himoya ko‘zoynagida bajaring.
O‘quvchi yangi javon tokchasiga kitob sig‘ishini bilmoqchi. U qog‘oz tasmani tokcha eniga teng qilib belgilaydi va tasmani kitoblarga qo‘yib ko‘radi, shunda xonaga olib kelmasdan ham javob topadi.
Duradgorlar, oynaband ustalar va tikuvchilar kesishdan oldin o‘lchaydi, chunki kesib qo‘yilgan bo‘lakni qayta uzaytirib bo‘lmaydi.
Qalamni o‘lchov qilib oling: partangiz eni necha qalam uzunligiga teng ekanini sanang, do‘stingiz ham sanasin va natijalarni solishtiring.
Asboblarni saralash: o‘qituvchi 6–8 asbob suratini beradi (chizg‘ich, go‘niya, lobzik, iskana, sarjin arra...). Jamoalar ularni «o‘lchash», «arralash», «o‘yish» guruhlariga ajratadi va birining ishlash qoidasini aytadi. Haqiqiy iskana va arra faqat o‘qituvchi qo‘lida ko‘rsatiladi.