ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Olmosh va ko‘rsatish olmoshlari

Darslar 11–13 · 3 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva, A. Mirzaahmedov. Ona tili 7-sinf, to‘ldirilgan va qayta ishlangan 4-nashr. «Ma’naviyat», Toshkent, 2017
13

Ko‘rsatish olmoshlarining talaffuzi va imlosi

Darslik: 22-bet
MaqsadKo‘rsatish olmoshlarining talaffuzi va imlosini bilish: ajratib yozish, n tovushining orttirilishi.
Yangi so‘zlar
mana bu · this hereana shu · that one theretovush orttirilishi · sound insertionqo‘shimcha · suffix
Tushuntirish

«Mana» va «ana» so‘zlari bu, shu bilan birikib kelganda alohida-alohida yoziladi: mana bu, ana shu. Jonli so‘zlashuvda ular qisqarib, manavi, anovi kabi aytiladi va badiiy matnda shu ko‘rinishda ham uchraydi. Bu, shu, u, o‘sha olmoshlariga jo‘nalish (-ga), o‘rin-payt (-da), chiqish (-dan) kelishigi yoki egalik qo‘shimchasi qo‘shilsa, o‘rtada n tovushi paydo bo‘ladi: bunga, shunda, undan, o‘shanga. -cha qo‘shimchasi qo‘shilganda ham shunday bo‘ladi: uncha, buncha. Men, sen olmoshlariga -ning yoki -ni qo‘shilganda esa, aksincha, bitta n tushib qoladi va shunday yoziladi: mening, sening, meni, seni.

uo‘zak+norttirilgan n+cha-cha
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf yozuvida «Shu daftarni anavi javonga qo‘ying, unda joy bor» deb yozilgan. «Unda»da qo‘shilgan n harfi va «anavi»ning ajratib yozilgan qismlari o‘qishni qulay qiladi.

Kim ishlatadi

Diktant o‘qiydigan o‘qituvchilar, bosmaga tayyorlovchi korrektorlar va dastur yozuvchilar yozilishning aniqligiga tayanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Beshta ko‘rsatish olmoshini turli kelishikda yozib chiqing va qaysi birida qo‘shimcha tovush paydo bo‘lganini belgilang.

Namunalar
Bundan, shunga, unga, o‘shandan — n tovushi orttirilgan.
Mening kitobim, sening daftaring — bitta n tushgan.
Sinfda faoliyat

«N to‘g‘rimi?»: kartochkalarda «bunga», «buga», «shunda», «shuda» yoziladi; to‘g‘risini tanlang.

Mashq
1
«Mana shu» olmoshi yozuvda qanday yoziladi?
2
Quyidagilarga -ga qo‘shimchasini qo‘shing: bu, shu, o‘sha.
3
«Men» olmoshiga -ning va -ni qo‘shing, o‘zgarishni ayting.
4
Nima uchun «bu+da» emas, «bu+n+da» yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUstozlar uchun mo‘ljal o‘yiniHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →