Bog‘lovchilarning vazifasiga ko‘ra turlari
Vazifasiga ko‘ra bog‘lovchilar teng va ergashtiruvchi bog‘lovchilarga bo‘linadi. Teng bog‘lovchilar o‘zaro teng munosabatdagi bo‘laklar yoki gaplarni bog‘laydi: va, hamda, yo, ammo, lekin, na ... na kabi. Ergashtiruvchi bog‘lovchilar esa o‘zaro tobe munosabatdagi bo‘laklar yoki gaplarni bog‘laydi, bunda bir qism ikkinchisiga bog‘liq bo‘ladi: chunki, ya’ni, agar, garchi. «Men keldim va u ketdi» gapida «va» ikki teng gapni, «Men keldim, chunki u chaqirdi» gapida «chunki» tobe gapni bosh gapga bog‘laydi.
Navbatchi e’lon yozadi: «Bugun kutubxonaga borib kitob almashtiramiz va ro‘yxatni topshiramiz, chunki ertaga bayram». Birinchi bog‘lovchi teng ishlarni birlashtiradi, ikkinchisi sababni bog‘laydi.
Maqola yozuvchilar fikr bog‘lashni biladi, shartnoma tuzuvchilar sabab va shartni aniq yozadi, tilshunoslar tahlil qiladi.
Bir fikrni avval teng bog‘lovchi, so‘ng ergashtiruvchi bog‘lovchi bilan ikki xil gapda yozing.
Ikki guruh: «teng» va «ergashtiruvchi». Bog‘lovchilar kartochkalarini guruhga ajrating va birini tanlab gap tuzing.