Parazit chuvalchanglarning xilma-xilligi
Exinokokk – tasmasimon chuvalchang (atigi 3–6 mm); it, bo‘ri, tulki ichagida yashaydi. Tuxumlari bilan ifloslangan yem-xashakni yegan qoramol, qo‘y, ot yoki odamda (oraliq xo‘jayin) jigar va o‘pkada katta pufak – finna hosil bo‘ladi; yirtqichlar (asosiy xo‘jayin) bu a’zolarni yesa, ichagida voyaga yetadi. Odam kasal it yungidagi tuxumlarni qo‘li bilan yuqtirishi mumkin. Cho‘chqa tasmasimon chuvalchangi qoramolnikiga o‘xshash: lichinkasi cho‘chqa muskulida, voyaga yetgani odam ichagida, odam yaxshi pishmagan go‘sht orqali kasallanadi. Bolalar gijjasi (5–10 mm) kichik bolalar ichagida yashaydi, urg‘ochisi kechasi anal teshik atrofiga tuxum qo‘yadi, teri qichishadi; tuxum iflos qo‘l, kiyim va to‘shak orqali yuqadi. Rishta tropik mamlakatlarda teri ostida yashaydi, siklopli suv orqali yuqadi; O‘zbekistonda toza ichimlik suvi tufayli odamlar orasida tugatilgan. Bo‘rtma nematoda o‘simlik ildizida bo‘rtmalar hosil qilib, hosilni kamaytiradi. Parazit chuvalchanglarda yopishish organlari paydo bo‘lgan, hazm organlari soddalashgan yoki yo‘qolgan, jinsiy organlari kuchli rivojlangan va ular juda ko‘p tuxum beradi. Ularni gelmintologiya fani o‘rganadi.
Plakat tayyorlang: «Parazit chuvalchanglardan saqlanamiz» – 6 qoida (qo‘lni yuvish, ko‘kat va mevani yuvish, go‘shtni yaxshi pishirish, ko‘lmak suvini ichmaslik, daydi itlarga tegmaslik, vrachga borish). Xavfsizlik: it va mushuklarga yaqinlashmang, ayniqsa daydi hayvonlarga tegmang.