O‘lchash va rejalash asboblari (yog‘och)
Buyum tayyorlashdan oldin zagotovka rejalanadi, ya’ni ishlov beriladigan chegaralar chiziqlar bilan belgilanadi. Duradgorlikda masshtabli lineyka, go‘niya, porsi go‘niya, xatkash, buklama chizg‘ich va ruletmetr ishlatiladi. Go‘niya to‘g‘ri burchak chiziqlarini o‘tkazish va burchaklarni tekshirish uchun, porsi go‘niya 45° burchakli chiziqlar uchun, xatkash esa qirraga parallel chiziqlar o‘tkazish uchun xizmat qiladi. Avval zagotovkaning tekis tomoni – baza tomon tanlanadi va barcha o‘lchamlar undan boshlab olinadi. Ishlov bilan olib tashlanadigan yog‘och qatlami qo‘yim deyiladi, uni hisobga olish yog‘ochni tejaydi. To‘g‘ri chiziq o‘tkazish uchun baza tomondan 2–3 nuqta belgilanadi, chizg‘ich shu nuqtalarga qo‘yilib, chap qo‘l bilan bosiladi va qalam bilan chiziladi. 1 metr 100 santimetrga teng.
Devorga rasm osmoqchi bo‘lgan odam avval o‘rnini qalam bilan yengil belgilab, tekis turishini tekshiradi. Belgi to‘g‘ri qo‘yilsa, rasm qiyshaymaydi.
Duradgor, plitkachi va tikuvchi belgi qo‘yib, burchak va to‘g‘ri chiziqni tekshiradi.
Qog‘ozni ikki marta buklab to‘g‘ri burchak hosil qiling va uni kitob burchagiga qo‘yib tekshiring.
Rejalash mashqi: qog‘ozda va 4 sm × 20 sm yog‘och tasma (yumshoq balsa yoki karton) ustida: baza qirrani tanlab, qalam va chizg‘ichda 5 sm, 10 sm, 15 sm kesish chiziqlarini belgilang, go‘niya bilan to‘g‘ri burchakni tekshiring. Arralash yo‘q, faqat chizish.