ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Yog‘och turlari va duradgorlik dastgohi

Darslar 26–29 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
29

Duradgorlik dastgohi

Darslik: 50–51-betlar
MaqsadDuradgorlik dastgohining tuzilishi va ishlatish qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
duradgorlik dastgohi · carpenter’s workbenchiskanja · vice (clamp)pona · wedgeish taxtasi · bench top
Tushuntirish

Duradgorlik dastgohining tuzilishi har xil bo‘lsa-da, hammasida yog‘och yoki metall asos va iskanjali yog‘och qopqoq bor. Stolning asosiy qismlari – bo‘ylama va ko‘ndalang tiskilar, ponalar o‘rnatish uchun teshiklar ochilgan ish taxtasi va asboblar qo‘yiladigan nov. Asboblar (dastarra, randa, iskana, bolg‘a) dastasi ishlovchiga qaratib joylanadi. Iskanjada vintli mexanizm bor: vint burab siquvchi taxtacha suriladi va detal mahkamlanadi yoki bo‘shatiladi. Dastgoh balandligi bo‘yga mos bo‘lishi kerak: yoningizda turib kaftlaringizni dastgoh ustiga qo‘yganda qaddingizni yoki qo‘llaringizni bukishga to‘g‘ri kelmasa, balandlik to‘g‘ri. Iskanjalarni haddan tashqari siqib bo‘lmaydi; ponalar uyalarga faqat to‘qmoq bilan o‘rnatiladi; dastgoh qopqog‘ini kesuvchi va zarb beruvchi asboblardan asrash kerak.

!Xavfsizlik
Arra va randa tig‘lari o‘quvchidan chetga qaratib qo‘yiladi.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rasm chizayotganda bir qo‘l qog‘ozni ushlab turmasa, u surilib ketadi va chiziq egriladi. Duradgor stoli ham ishlanayotgan taxtani shunday qimirlamay ushlab turadi.

Kim ishlatadi

Duradgor, kitob muqovachisi va chilangar ishlanayotgan narsani mahkam ushlab turadigan moslamadan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Uyda yoki maktabda biror narsani qattiq ushlab turadigan narsani, masalan qisqich, kir qisqichi yoki sumka qulfini toping va u nimani ushlab turishini ayting.

Namunalar
Dastgoh ustiga arra va randa dastalari o‘quvchiga qaratib qo‘yiladi, tig‘lari esa undan chetga.
Iskanjani juda siqish vintni egadi; shuning uchun detal mahkamlangach, yana burash shart emas.
Sinfda faoliyat

Balandlik sinovi: juft bo‘lib bir-biringizning dastgoh balandligini tekshiring: kaftlar ustida, tirsaklar bukilmasdan. Mos kelmasa, o‘qituvchi tagqo‘yilma (taxta)ni sozlaydi. Dastgoh qismlarini rasmda nomlang.

Mashq
1
Duradgorlik dastgohida detal qaysi qismlar yordamida qimirlamaydigan qilib qotiriladi?
2
Iskanja qanday ishlaydi?
3
Ponalar uyalarga nima bilan o‘rnatiladi?
4
Nega iskanjani haddan tashqari siqmaymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliO‘yinchoq qutilari uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →