Metallga ishlov berish stanoklari va ularning tuzilishi haqida tushuncha
Maktab ustaxonalarida vertikal va gorizontal yuzalarga ishlov berishda gorizontal-frezalash stanogi qo‘llanadi; uning stoli ko‘ndalang va vertikal yo‘nalishda harakatlana oladi. Stanok himoya moslamalari bilan jihozlangan: qirindi sachrashidan himoyalovchi ekran tushirilmasa, stanok ishga tushmaydi. Parmalash stanogida detallar teshiladi; unda asos, ish stoli, patron, shpindel babkasi, elektr dvigatel, ishga tushirish va to‘xtatish tugmalari bor. Yirik zavodlarda parmalash raqamli dasturli stanoklar va sanoat robotlarida bajariladi, ularda yuqori malakali sozlovchilar ishlaydi. Stanokni faqat tayyorgarlik ko‘rgan usta yoki o‘qituvchi ishga tushiradi: o‘quvchi uni o‘zi yoqmaydi.
Stanoklar xaritasi: o‘quvchilar ikki ustunli jadval chizadi (stanok – vazifasi: frezalash – shakldor yuza; parmalash – teshik). O‘qituvchi stanoklarni ishlamayotgan holda ko‘rsatadi. Stanokka yaqinlashish yoki tegish faqat o‘qituvchi ruxsati va nazoratida; tugmalarga tegmang.