Poliz ekinlari yetishtirish texnologiyasi va jarayoni
Poliz ekinlariga qovun, tarvuz va oshqovoq kiradi. Tarvuz va qovunni yangi holda ham, qayta ishlab ham iste’mol qilinadi: shinni, qovunqoqi, tuzlangan tarvuz. Tarvuz tarkibida 10–12 foiz quruq modda, 6–11 foiz shakar, A, B1, B2, PP vitaminlari, temir va kalsiy tuzlari, kaliy, magniy bor. Barglari oddiy, 8–23 sm, kulrang-yashil; o‘q ildizi tuproqqa 1–2 metr va undan chuqur tushadi. Urug‘i tez unadi: sharoit qulay bo‘lsa 3–4 kunda una boshlaydi, ekilgandan 8–10 kunda maysasi chiqadi. Poliz ekinlarini bir paykalda uzluksiz ekish kasallikni kuchaytirib, hosilni keskin kamaytiradi, shuning uchun almashlab ekiladi; eng yaxshisi – chimzor yer, karam va sabzi o‘rniga, makkajo‘xori va sholi o‘rnida ham yaxshi o‘sadi. Yengil qumoqli yerlar qulay. Poliz ekinlari bir yillik o‘simlik. Xavfsizlik: poliz yeyishdan oldin yuving va kattalar kesishi bilan kesing; pishmagan yoki ochiq qoldirilgan bo‘lagini yemang.
Yoz bozorida xaridor qovunni qo‘lida ushlab ko‘radi, hidlaydi va rangiga qaraydi. Mevaning pishganini shu belgilar bilan aniqlaydi.
Bog‘bon, sotuvchi va dehqon mevaning pishganini belgilariga qarab aniqlaydi.
Qovun yoki tarvuzning pishganini qanday bilishlarini kattalar yoki sinfdoshlardan so‘rab, ikki javobni solishtiring.
Qiyoslash: tarvuz, qovun va oshqovoq rasmini chizib, yonida 2 ta xususiyatni (rangi, uzunlik/yumaloqligi) yozing. Mevani kattalar kessin.