🎯 Missiya: Navro‘z sumalagi uchun 6 ta bankaga qanday quti yasaymiz — qaysi o‘lchamda?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
S
Sinf rahbariSalom, 5-B! Mahalla kengashi Navro‘zda keksalarga sumalak tarqatmoqchi va bizdan yordam so‘radi. 21-mart yakshanba kuni.
M
Malika24 ta banka sumalak tayyorlanadi. Bankalar tayyor, endi ularni chiroyli sovg‘a qutilariga solish kerak. Har qutiga 6 ta banka sig‘sin.
Z
ZarinaQutilarni kimlarga beramiz? Ona tili darsida qarindosh so‘zlarini takrorladik: otaning akasi — , otaning singlisi — , onaning akasi — , onaning opasi — .
A
AnvarMurojaatda ham ishlatiladi: «Xolajon, kiring!» Kattalarga hurmat bilan murojaat qilish odobdan.
J
JasurDarslikda haqida matn ham bor: bobolar — ildiz, ota-onalar va biz — shoxlar. ini bilgan odam ularni hurmat qiladi.
Siz
Demak, 24 ta bankani 6 tadan solsak, 4 ta quti kerak: 24 : 6 = 4.
Ona tili
🔒Qulf 1: Mahalla so‘rovi
Topshiriq: «Tog‘a» kim?
🔑 Kalit: 24 ta bankani 6 tadan solamiz: 4 ta quti kerak, har bir qutiga 6 ta bank sig‘ishi shart.
A
AnvarQutini piramida shaklida qilsak chiroyli bo‘lardi! 🔺
M
MalikaMatematikada — sirti yassi ko‘pburchaklardan iborat jism. Ko‘pburchaklar lar, tomonlari lar, burchaklari lar deyiladi.
J
Jasurning ikki asosi teng ko‘pburchak; ning asosi bitta, yon yoqlari esa umumiy uchga ega uchburchaklar. Silindr va shar ko‘pyoq emas — yassi yoqlari yo‘q.
Z
ZarinaBankalarimiz silindr shaklida: diametri 8 sm, balandligi 12 sm. Piramidaning qiya devorlari tagida bankalar sig‘maydi.
A
AnvarMayli, to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida. Bankalar 2 qator, 3 tadan: eni 3 · 8 = 24 sm, bo‘yi 2 · 8 = 16 sm.
Siz
Demak, qutining tagi 24 × 16 sm bo‘lishi kerak.
Matematika
🔒Qulf 2: Qanday shakldagi quti?
Topshiriq: Qaysi jism ko‘pyoq emas?
🔑 Kalit: Bankalar silindr, 8 sm diametrli: 2 qator, 3 tadan joylashsa, quti tagi 24 × 16 sm bo‘ladi.
Seshanba
M
MalikaTo‘g‘ri burchakli ning 8 uchi, 12 qirrasi, 6 yog‘i bor. Uch i — uzunlik, kenglik, balandlik: a, b, c.
J
JasurBanka 12 sm baland. Quti 12 sm bo‘lsa, qopqoq yopilmaydi. 13 sm olamiz: ichkariga 1 sm joy qoladi.
A
AnvarQuti 24 × 16 × 13 sm. S = 2(ab + bc + ac) = 2(384 + 208 + 312) = 1808 sm² karton.
Z
ZarinaHamma qirralar bo‘ylab lenta yopishtirsak: 4(a + b + c) = 4 · 53 = 212 sm. Kub bo‘lsa 12a bo‘lardi.
Siz
Kalit: quti kamida 13 sm baland bo‘lsin.
Matematika
🔒Qulf 3: Balandlik va sirt yuzi
Topshiriq: 24 × 16 × 13 sm qutining barcha qirralariga necha sm lenta kerak?
🔑 Kalit: Banka 12 sm baland, shuning uchun quti balandligi kamida 13 sm bo‘lishi kerak.
Z
ZarinaTexnologiyada tikdik — belga bog‘lanadigan kvadrat mato, qadimdan marosimlarda ishlatiladi. Qutini shu naqshli matoga o‘raymiz.
A
AnvarMato 110 × 110 sm, to‘rt tomonida teng kenglikdagi — 10 sm dan. Naqsh ichidagi kvadrat tomoni: 110 − 2 · 10 = 90 sm.
M
MalikaKashtada va boshqa choklar namunasini albomga yopishtirib, har birini nomladik. Namuna 20 × 20 sm matoda tikiladi.
J
JasurQo‘g‘irchoq andazasini bilan kattalashtirdik: yangi kataklar kattaroq bo‘lsa, andaza ham kattalashadi. 1 sm katak 2 sm bo‘lsa, 15 sm bo‘y 30 sm bo‘ladi.
Z
ZarinaKichkintoylar uchun o‘yinchoqda mayda uziladigan qism bo‘lmasin — ko‘zni kashta bilan tikamiz.
Siz
Sumalak qutisini o‘ralgan matodan bog‘lasak ham bo‘ladi 🎁
Texnologiya
🔒Qulf 4: Qiyiqcha va qo‘g‘irchoq
Topshiriq: Mato 110 × 110 sm, hoshiya har tomonda 10 sm. Ichki kvadrat tomoni qancha?
Chorshanba
J
JasurQutining rasmini taklifnoma uchun tayyorladim. Rasmni : fonni sehrli tayoqcha bilan belgilab o‘chirdim.
A
AnvarO‘chgan joy shaxmat taxtasiga o‘xshab qoladi — bu belgisi. Qolgan buyumni yangi qatlamga qo‘yib, kichraytiramiz.
M
Malikalar menyusida xiralashtirish, qalam chizgisi kabi ko‘rinishlar bor. Shaffoflik saqlansin desak, PNG qilib saqlaymiz.
Siz
Rasm tayyor: quti va ustida «Navro‘z muborak!» 🌱
Informatika
🔒Qulf 5: Taklifnoma rasmi
Topshiriq: Rasmdagi shaxmat taxtasiga o‘xshash joy nimani bildiradi?
Z
ZarinaYakshanba kuni ertalab qutilarni olib boramiz. Ob-havo qanday bo‘ladi?
A
AnvarGeografiyada o‘tdik: yerdan 2 m balandda, soyada, to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyoshsiz qo‘yiladi. Maktab burchagidagi termometrdan bugun har 3 soatda 8 marta o‘qidik: 8, 6, 5, 10, 16, 19, 15, 9 °C.
M
MalikaO‘rtacha sutkalik harorat — o‘qishlar yig‘indisini soniga bo‘lamiz: 88 : 8 = 11 °C. Eng yuqori harorat soat 14–15 atrofida, eng past — quyosh chiqishidan oldin.
J
JasurHavo ni o‘lchaydi. Ertalab sovuqroq — bankalarni mato bilan o‘raganimiz yaxshi.
Geografiya
🔒Qulf 6: Termometr soyada
Topshiriq: Bugungi o‘rtacha sutkalik harorat qancha?
AnvarSuvaraklarda : tuxum → lichinka → voyaga yetgani, g‘umbak yo‘q. Ular kasallik tarqatishi mumkin, shuning uchun ovqat yopiq turadi.
J
JasurIngliz tilida hayvonot bog‘i: “The giraffe is eating leaves now.” “The penguins are swimming.” Odat uchun esa: “Usually the owl sleeps in the day.”
M
MalikaSafari-parkda qoida: “You must keep the windows closed.” “You mustn’t get out of the car.” Qoplon li, o‘tloqda yashaydi, daraxtga chiqadi.
Siz
Yovvoyi hayvonlarga yaqinlashmaymiz va ularni boqmaymiz 🙂
BiologiyaIngliz tili
🔒Qulf 7: Hayvonlar bahorda
Topshiriq: Qoidani tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
AnvarKaram — sumalakni birga tarqatishimizga mos so‘z. Xudbinlik esa aksincha.
M
MalikaRus tilida K. D. Ushinskiyning (1824–1871) hikoyalarini o‘qidik: «Дедушка» va «Петух да собака». So‘zlar: дедушка, внук, коробка, уважение; петух, собака, лиса, друг.
J
Jasur«Дедушка»da fikr: keksalarga mehribon bo‘lish — burchimiz. «Петух да собака» esa do‘stlar bir-biriga yordam berishi haqida.
Topshiriq: «Уважение» so‘zi qanday ma’noni bildiradi?
Juma
A
AnvarTarixda o‘tdik: Toshkentning 2200 yilligi 2009-yilda nishonlandi. Qadimgi shahar hozirgi temiryo‘l vokzali yaqinida, Salor anhori bo‘yida, «Ming o‘rik» deb atalgan joyda bo‘lgan.
M
MalikaVI asrda shahar Choch viloyatining markazi bo‘lgan. Xitoy manbalarida «Shi» (tosh), arab manbalarida «Shosh» va «Binkat» deyilgan. «Toshkent» — «tosh shahar».
J
JasurHozir Toshkent — , Mustaqillik maydoni ham shu yerda. Qadimda uni mustahkam devor o‘ragan.
Siz
Biz esa uning mahallalaridan biri uchun sovg‘a tayyorlayapmiz 😊
Tarixdan hikoyalar
🔒Qulf 9: Toshkent 2200 yoshda
Topshiriq: «Toshkent» so‘zi nimani bildiradi?
S
Sinf rahbariMahalla qutilarni yakshanba, Navro‘z kuni qabul qiladi (22-martdan 28-martgacha bayram kunlari). Qaysi o‘lchamni yasaymiz?
M
MalikaUch variant: A — 24 × 16 × 13 sm; B — 16 × 16 × 13 sm; C — 24 × 16 × 10 sm.
Z
ZarinaB ning tagi 16 × 16: unga faqat 2 × 2 = 4 ta banka sig‘adi, 6 ta emas. C ning balandligi 10 sm — banka 12 sm, qopqoq yopilmaydi.
A
AnvarA da 3 × 2 = 6 banka sig‘adi va balandligi yetarli. 4 ta qutiga 4 · 1808 = 7232 sm² karton.
Siz
Qaror: A, 24 × 16 × 13 sm. Missiya bajarildi!
Matematika
🔒Qulf 10: Quti tanlandi
Topshiriq: Qaysi kalit B variantni rad etdi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar
0 / 13 yulduz
Jamoa hisoboti
Navro‘z uchun sumalak qutisi
Mahalla 24 ta sumalak bankasini keksalarga beradi, har qutiga 6 tadan. Banka silindr: diametri 8 sm, balandligi 12 sm. Ularni 2 qator, 3 tadan terib, 24 × 16 × 13 sm to‘g‘ri burchakli quti yasashga qaror qildik. 16 × 16 × 13 sm quti 4 ta bankaga yetadi, 10 sm balandlik esa past.
— 5-B jamoa
Topilgan kalitlar
24 ta bankani 6 tadan solamiz: 4 ta quti kerak, har bir qutiga 6 ta bank sig‘ishi shart.
Bankalar silindr, 8 sm diametrli: 2 qator, 3 tadan joylashsa, quti tagi 24 × 16 sm bo‘ladi.
Banka 12 sm baland, shuning uchun quti balandligi kamida 13 sm bo‘lishi kerak.
Yulduzli savollar
Qutining sirt yuzi qancha (24 × 16 × 13 sm)?
Asalarida rivojlanish qanday?
O‘ylab ko‘r: agar bankalar 3 qator, 2 tadan joylashsa, quti tagi nima bo‘ladi?