ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi5-sinf · 26-hafta

Navro‘z uchun sumalak qutisi

🎯 Missiya: Navro‘z sumalagi uchun 6 ta bankaga qanday quti yasaymiz — qaysi o‘lchamda?

Dushanba

Sinf rahbariSalom, 5-B! Mahalla kengashi Navro‘zda keksalarga sumalak tarqatmoqchi va bizdan yordam so‘radi. 21-mart yakshanba kuni.
Malika24 ta banka sumalak tayyorlanadi. Bankalar tayyor, endi ularni chiroyli sovg‘a qutilariga solish kerak. Har qutiga 6 ta banka sig‘sin.
ZarinaQutilarni kimlarga beramiz? Ona tili darsida qarindosh so‘zlarini takrorladik: otaning akasi — , otaning singlisi — , onaning akasi — , onaning opasi — .
AnvarMurojaatda ham ishlatiladi: «Xolajon, kiring!» Kattalarga hurmat bilan murojaat qilish odobdan.
JasurDarslikda haqida matn ham bor: bobolar — ildiz, ota-onalar va biz — shoxlar. ini bilgan odam ularni hurmat qiladi.
Demak, 24 ta bankani 6 tadan solsak, 4 ta quti kerak: 24 : 6 = 4.
Ona tili

Qulf 1: Mahalla so‘rovi

Topshiriq: «Tog‘a» kim?

🔑 Kalit: 24 ta bankani 6 tadan solamiz: 4 ta quti kerak, har bir qutiga 6 ta bank sig‘ishi shart.

AnvarQutini piramida shaklida qilsak chiroyli bo‘lardi! 🔺
MalikaMatematikada — sirti yassi ko‘pburchaklardan iborat jism. Ko‘pburchaklar lar, tomonlari lar, burchaklari lar deyiladi.
Jasurning ikki asosi teng ko‘pburchak; ning asosi bitta, yon yoqlari esa umumiy uchga ega uchburchaklar. Silindr va shar ko‘pyoq emas — yassi yoqlari yo‘q.
ZarinaBankalarimiz silindr shaklida: diametri 8 sm, balandligi 12 sm. Piramidaning qiya devorlari tagida bankalar sig‘maydi.
AnvarMayli, to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida. Bankalar 2 qator, 3 tadan: eni 3 · 8 = 24 sm, bo‘yi 2 · 8 = 16 sm.
Demak, qutining tagi 24 × 16 sm bo‘lishi kerak.
Matematika

Qulf 2: Qanday shakldagi quti?

Topshiriq: Qaysi jism ko‘pyoq emas?

🔑 Kalit: Bankalar silindr, 8 sm diametrli: 2 qator, 3 tadan joylashsa, quti tagi 24 × 16 sm bo‘ladi.

Seshanba

MalikaTo‘g‘ri burchakli ning 8 uchi, 12 qirrasi, 6 yog‘i bor. Uch i — uzunlik, kenglik, balandlik: a, b, c.
JasurBanka 12 sm baland. Quti 12 sm bo‘lsa, qopqoq yopilmaydi. 13 sm olamiz: ichkariga 1 sm joy qoladi.
AnvarQuti 24 × 16 × 13 sm. S = 2(ab + bc + ac) = 2(384 + 208 + 312) = 1808 sm² karton.
ZarinaHamma qirralar bo‘ylab lenta yopishtirsak: 4(a + b + c) = 4 · 53 = 212 sm. Kub bo‘lsa 12a bo‘lardi.
Kalit: quti kamida 13 sm baland bo‘lsin.
Matematika

Qulf 3: Balandlik va sirt yuzi

Topshiriq: 24 × 16 × 13 sm qutining barcha qirralariga necha sm lenta kerak?

🔑 Kalit: Banka 12 sm baland, shuning uchun quti balandligi kamida 13 sm bo‘lishi kerak.

ZarinaTexnologiyada tikdik — belga bog‘lanadigan kvadrat mato, qadimdan marosimlarda ishlatiladi. Qutini shu naqshli matoga o‘raymiz.
AnvarMato 110 × 110 sm, to‘rt tomonida teng kenglikdagi — 10 sm dan. Naqsh ichidagi kvadrat tomoni: 110 − 2 · 10 = 90 sm.
MalikaKashtada va boshqa choklar namunasini albomga yopishtirib, har birini nomladik. Namuna 20 × 20 sm matoda tikiladi.
JasurQo‘g‘irchoq andazasini bilan kattalashtirdik: yangi kataklar kattaroq bo‘lsa, andaza ham kattalashadi. 1 sm katak 2 sm bo‘lsa, 15 sm bo‘y 30 sm bo‘ladi.
ZarinaKichkintoylar uchun o‘yinchoqda mayda uziladigan qism bo‘lmasin — ko‘zni kashta bilan tikamiz.
Sumalak qutisini o‘ralgan matodan bog‘lasak ham bo‘ladi 🎁
Texnologiya

Qulf 4: Qiyiqcha va qo‘g‘irchoq

Topshiriq: Mato 110 × 110 sm, hoshiya har tomonda 10 sm. Ichki kvadrat tomoni qancha?

Chorshanba

JasurQutining rasmini taklifnoma uchun tayyorladim. Rasmni : fonni sehrli tayoqcha bilan belgilab o‘chirdim.
AnvarO‘chgan joy shaxmat taxtasiga o‘xshab qoladi — bu belgisi. Qolgan buyumni yangi qatlamga qo‘yib, kichraytiramiz.
Malikalar menyusida xiralashtirish, qalam chizgisi kabi ko‘rinishlar bor. Shaffoflik saqlansin desak, PNG qilib saqlaymiz.
Rasm tayyor: quti va ustida «Navro‘z muborak!» 🌱
Informatika

Qulf 5: Taklifnoma rasmi

Topshiriq: Rasmdagi shaxmat taxtasiga o‘xshash joy nimani bildiradi?

ZarinaYakshanba kuni ertalab qutilarni olib boramiz. Ob-havo qanday bo‘ladi?
AnvarGeografiyada o‘tdik: yerdan 2 m balandda, soyada, to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyoshsiz qo‘yiladi. Maktab burchagidagi termometrdan bugun har 3 soatda 8 marta o‘qidik: 8, 6, 5, 10, 16, 19, 15, 9 °C.
MalikaO‘rtacha sutkalik harorat — o‘qishlar yig‘indisini soniga bo‘lamiz: 88 : 8 = 11 °C. Eng yuqori harorat soat 14–15 atrofida, eng past — quyosh chiqishidan oldin.
JasurHavo ni o‘lchaydi. Ertalab sovuqroq — bankalarni mato bilan o‘raganimiz yaxshi.
Geografiya

Qulf 6: Termometr soyada

Topshiriq: Bugungi o‘rtacha sutkalik harorat qancha?

Payshanba

ZarinaBiologiyada hasharotlar rivojlanishini o‘rgandik. Asalarida : tuxum → → → voyaga yetgan asalari.
AnvarSuvaraklarda : tuxum → lichinka → voyaga yetgani, g‘umbak yo‘q. Ular kasallik tarqatishi mumkin, shuning uchun ovqat yopiq turadi.
JasurIngliz tilida hayvonot bog‘i: “The giraffe is eating leaves now.” “The penguins are swimming.” Odat uchun esa: “Usually the owl sleeps in the day.”
MalikaSafari-parkda qoida: “You must keep the windows closed.” “You mustn’t get out of the car.” Qoplon li, o‘tloqda yashaydi, daraxtga chiqadi.
Yovvoyi hayvonlarga yaqinlashmaymiz va ularni boqmaymiz 🙂
BiologiyaIngliz tili

Qulf 7: Hayvonlar bahorda

Topshiriq: Qoidani tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Youmustn’tgetoutofthecar.

ZarinaAdabiyotda Sa’diyning «Bo‘ston» asariga qaytdik (1257-yil). Yangi so‘zlar: — kamchilik izlash, , , .
AnvarKaram — sumalakni birga tarqatishimizga mos so‘z. Xudbinlik esa aksincha.
MalikaRus tilida K. D. Ushinskiyning (1824–1871) hikoyalarini o‘qidik: «Дедушка» va «Петух да собака». So‘zlar: дедушка, внук, коробка, уважение; петух, собака, лиса, друг.
Jasur«Дедушка»da fikr: keksalarga mehribon bo‘lish — burchimiz. «Петух да собака» esa do‘stlar bir-biriga yordam berishi haqida.
ZarinaQutiga yozuv: «С Наврузом! Уважение старшим!»
AdabiyotRus tili

Qulf 8: Hurmat va do‘stlik

Topshiriq: «Уважение» so‘zi qanday ma’noni bildiradi?

Juma

AnvarTarixda o‘tdik: Toshkentning 2200 yilligi 2009-yilda nishonlandi. Qadimgi shahar hozirgi temiryo‘l vokzali yaqinida, Salor anhori bo‘yida, «Ming o‘rik» deb atalgan joyda bo‘lgan.
MalikaVI asrda shahar Choch viloyatining markazi bo‘lgan. Xitoy manbalarida «Shi» (tosh), arab manbalarida «Shosh» va «Binkat» deyilgan. «Toshkent» — «tosh shahar».
JasurHozir Toshkent — , Mustaqillik maydoni ham shu yerda. Qadimda uni mustahkam devor o‘ragan.
Biz esa uning mahallalaridan biri uchun sovg‘a tayyorlayapmiz 😊
Tarixdan hikoyalar

Qulf 9: Toshkent 2200 yoshda

Topshiriq: «Toshkent» so‘zi nimani bildiradi?

Sinf rahbariMahalla qutilarni yakshanba, Navro‘z kuni qabul qiladi (22-martdan 28-martgacha bayram kunlari). Qaysi o‘lchamni yasaymiz?
MalikaUch variant: A — 24 × 16 × 13 sm; B — 16 × 16 × 13 sm; C — 24 × 16 × 10 sm.
ZarinaB ning tagi 16 × 16: unga faqat 2 × 2 = 4 ta banka sig‘adi, 6 ta emas. C ning balandligi 10 sm — banka 12 sm, qopqoq yopilmaydi.
AnvarA da 3 × 2 = 6 banka sig‘adi va balandligi yetarli. 4 ta qutiga 4 · 1808 = 7232 sm² karton.
Qaror: A, 24 × 16 × 13 sm. Missiya bajarildi!
Matematika

Qulf 10: Quti tanlandi

Topshiriq: Qaysi kalit B variantni rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar

0 / 13 yulduz

Jamoa hisoboti

Navro‘z uchun sumalak qutisi

Mahalla 24 ta sumalak bankasini keksalarga beradi, har qutiga 6 tadan. Banka silindr: diametri 8 sm, balandligi 12 sm. Ularni 2 qator, 3 tadan terib, 24 × 16 × 13 sm to‘g‘ri burchakli quti yasashga qaror qildik. 16 × 16 × 13 sm quti 4 ta bankaga yetadi, 10 sm balandlik esa past.

— 5-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. 24 ta bankani 6 tadan solamiz: 4 ta quti kerak, har bir qutiga 6 ta bank sig‘ishi shart.
  2. Bankalar silindr, 8 sm diametrli: 2 qator, 3 tadan joylashsa, quti tagi 24 × 16 sm bo‘ladi.
  3. Banka 12 sm baland, shuning uchun quti balandligi kamida 13 sm bo‘lishi kerak.

Yulduzli savollar

  1. Qutining sirt yuzi qancha (24 × 16 × 13 sm)?

  2. Asalarida rivojlanish qanday?

  3. O‘ylab ko‘r: agar bankalar 3 qator, 2 tadan joylashsa, quti tagi nima bo‘ladi?

Hikoyadagi darslar