ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Kashta va qiyiqcha

Darslar 81–84 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
82

Kashtachilikda ishlatiladigan chok namunalarini tikish

Darslik: 173–174-betlar
MaqsadQaytma, suv, iroqisimon, yo‘rma, petlya va popop choklarining tuzilishini bilish.
Yangi so‘zlar
qaytma chok · back stitchsuv chok · slanted satin stitchiroqisimon chok · stem-type stitchpopop chok · looped chain stitch
Tushuntirish

Qaytma chok bir xil yiriklikdagi qaviqlarning uzluksiz qatoridan iborat: igna oldinga o‘tkazilib, har keyingi qaviq oldingisi tugagan nuqtaga sanchiladi. Suv chok zich joylashgan qiya qaviqlardan iborat; tikayotganda ip doim bir tomonda bo‘lishi kerak, yo‘nalishni o‘zgartirib bo‘lmaydi. Iroqisimon chok ikki ip izi yoki gul konturi bo‘ylab tikiladi, qaviqlar goh bir, goh boshqa tomonga sanchilib, bir-birining ustiga tushadi. Yo‘rma chok gazlama chetini 3–4 sm bukib, ko‘klab tikadi, shuning uchun ziy chok ham deyiladi. Petlya chok qaviqlari ziyga perpendikulyar bo‘lib, gardishsiz tikiladi; popop chok bir-birining ichidan chiqadigan uzluksiz petlyalar qatori bo‘lib, gardishli va gardishsiz tikiladi. Hammasi tekis, bir xil kattalikda bo‘lishi, gazlama tortilib qolmasligi kerak.

ChokBelgisi
qaytmaqaviqlar uzluksiz qator
suvqiya zich qaviqlar
yo‘rmachet 3–4 sm bukiladi
petlyaqaviqlar chetga tik
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Chiziq chizishda uzluksiz chiziq yoki uzilgan chiziqchalar chizish mumkin. Kashtada ham choklar shunga o‘xshash tartibda yoki aralash joylashadi.

Kim ishlatadi

Kashtachi, dizayner va rassom chiziq turlarini naqshga mos tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozga to‘lqinsimon chiziqni uch xil chizing: uzluksiz, qisqa chiziqchalardan va mayda halqalardan. Qaysi biri chokka ko‘proq o‘xshaydi?

Namunalar
Qaytma chokda 5 ta qaviq har 4 mm bo‘lsa, qator 5 × 4 = 20 mm, ya’ni 2 sm bo‘ladi.
Chetlari uzilib ketmasligi uchun dasturxon chetini yo‘rma chok bilan tikamiz.
Sinfda faoliyat

Choklar xaritasi: har bir chok nomini uning chizmasi bilan juftlash o‘yini. Namunalarni tikish bu darsda emas, 83-darsda o‘qituvchi bilan amalga oshiriladi.

Mashq
1
Suv chokda ip qaysi tomonda bo‘ladi?
2
Qaysi chok ziy chok deb ham ataladi?
3
Popop chok nimadan iborat?
4
Nima uchun petlya chok gardishsiz tikiladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z uchun sumalak qutisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →