ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Kashta va qiyiqcha

Darslar 81–84 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
84

Qiyiqchani bichish, nusxa tushirish va tikish

Darslik: 176–177-betlar
MaqsadQiyiqcha-belbog‘ni bichish, naqsh tushirish va zanjir chokda tikish tartibini bilish.
Yangi so‘zlar
qiyiqcha · qiyiqcha (square sash cloth)hoshiya · borderzanjir chok · chain stitchsurp · plain cotton cloth
Tushuntirish

Qiyiqcha-belbog‘ – belga bog‘lanadigan kvadrat ro‘mol; u juda qadimdan ishlatilgan, tugma yo‘q zamonlarda esa chopon oldini yopib turgan. Keyin u joynamoz, dasturxon, dastro‘mol yoki tugun o‘rnida ham ishlatilgan va hozir ham marosimlarda ishlatiladi. Qiyiqcha uchun gulsiz sidirg‘a surp, satin, atlas va boshqa matolar olingan, o‘lchami taxminan 110 × 110 sm. Qirqimlari mashinada ishlanadi, to‘rt tomondan bir xil kenglikda hoshiya chiziladi, naqsh asosan to‘rt chet qismida joylashadi. Naqsh guli gazlamaga tushiriladi va gazlama rangidan farq qiluvchi rangli ipda zanjir chok bilan, mulina ipini ikki qavat qilib tikiladi. Hoshiya kengligi chok kengligiga mos bo‘lishi kerak; tikib bo‘lingach, avval teskari, so‘ng o‘ng tomonidan dazmollanadi. Mashina, igna va dazmol bilan ishlash o‘qituvchi nazoratida.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Deraza oynasi tomon ushlab, yupqa qog‘oz ostidagi rasmni ko‘chirib chizish mumkin. Shu usulda naqsh bir xil nusxada chiqadi.

Kim ishlatadi

Kashtachi, rassom va chizmachi rasmni ko‘chirishda shu usuldan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Ro‘mol, dasturxon yoki sochiqqa qarab, naqsh chetlarida yoki o‘rtasida ekanini ayting.

Namunalar
110 × 110 sm kvadratning perimetri 4 × 110 = 440 sm; to‘rt chetga hoshiya shu uzunlikda chiziladi.
Rangli ip gazlama rangidan farq qilishi kerak: oq surpda qizil yoki ko‘k mulina yaxshi ko‘rinadi.
Sinfda faoliyat

Qog‘oz qiyiqcha: 22 × 22 sm qog‘oz kvadratga (masshtab 1 : 5) hoshiya chizib, chetlariga gul naqshini rangli qalam bilan chizing. Bu mashq igna talab qilmaydi.

Mashq
1
Qiyiqchaning odatiy o‘lchami qancha?
2
Naqsh qiyiqchaning qayerida joylashadi?
3
Qaysi chokda naqsh tikiladi?
4
Nega qiyiqcha chetlari avval mashinada ishlanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z uchun sumalak qutisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →