ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Fartuk va qalpoqcha: chizma va bichish

Darslar 73–76 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
74

Fartuk va qalpoqchani modellashtirish va andazasini tayyorlash

Darslik: 161-bet
MaqsadModellashtirish, andazani bichishga tayyorlash va fartuk uchun gazlama tanlashni bilish.
Yangi so‘zlar
modellashtirish · modelling (changing a design)asos chizma · base drawingapplikatsiya · appliquéchok haqi · seam allowance
Tushuntirish

Asos chizmasi – o‘lchovlar va formulalar bilan chizilgan chizma. Unga chiziq qo‘shib yoki olib tashlab, qismlar shaklini o‘zgartirish modellashtirish deyiladi. Qismlar shaklini o‘zgartirmasdan ham modellashtirish mumkin: jiyak, to‘r, kashta, quroq yoki applikatsiya bilan bezash orqali bir xil andazadan har xil fartuklar chiqadi. Fartuk va qalpoqcha uchun ochiq rangli sidirg‘a yoki mayda gulli paxta, zig‘ir gazlama tanlanadi, chunki u oson yuviladi va yaxshi dazmollanadi. Andaza bichishga tayyorlanganda unga kiyim nomi, o‘lcham, detallar soni, bo‘ylama ip yo‘nalishi va chok haqi miqdori yoziladi. Gazlama eni 40 sm dan 2,80 m gacha bo‘lgani uchun sarf hisoblashda uning eni e’tiborga olinadi.

Kesish o‘lchami: 42 × 32 sm (tayyor 40 × 30 + har tomondan 1 sm)

Gazlama yuzi: 1344 sm² (tayyor buyum 1200 sm²)

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sumka yasovchi bitta asosiy sumka chizmasini chizib, birida qopqoq, boshqasida zipli cho‘ntak qo‘shadi. Bitta asosiy chizmadan bir necha xil sumka chiqadi.

Kim ishlatadi

Dizayner, modeler va tikuvchi andazaning shaklini o‘zgartirib yangi uslub yaratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Daftarga bir xil o‘lchamdagi uchta to‘rtburchak chizib, ularning burchaklarini uch xil qilib o‘zgartiring.

Namunalar
Andazaga yoziladi: «Fartuk, 38-o‘lcham, asosiy qism – 1 dona, yon qirqimda chok haqi 1 sm».
Cho‘ntak etagini doira shaklida qilish – chiziqni o‘zgartirish, ya’ni modellashtirish.
Sinfda faoliyat

Eskiz: bir xil fartuk asosini 3 xil bezakda (to‘r, applikatsiya, quroq) rangli qalamda chizib ko‘rsating. Qaysi biri sizga yoqishini asoslang.

Mashq
1
Modellashtirish nima?
2
Andazaga qanday ma’lumotlar yoziladi?
3
Fartuk uchun qanday gazlama qulay?
4
Nega gazlama sarfini hisoblashda uning eni olinadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUrganchga Navro‘z otkritkasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →