Duradgorlik buyumlarining sirtini pardozlash, detallarni konstruksiyalash va qoplamalar yopishtirish
G‘o‘la yog‘ochdan yupqa qatlam shaklida shilib olingan list shpon deyiladi (qalinligi 0,3 mm dan ortiq). Shponlarni tolalari o‘zaro perpendikulyar qilib ustma-ust yopishtirishdan faner hosil bo‘ladi; yelimlangan fanerda 3 dan 15 tagacha toq sonli shpon bo‘ladi. Faner taxtadan kam tob tashlaydi, kam yoriladi, oson egiladi va tashish qulay. Pardozlash – ishning so‘nggi jarayoni: buyum chiroyli qilinadi, namlikka chidamliligi oshiriladi, hasharotlardan himoyalanadi. Turlari: jilvirlash, guldor qilish, kuydirish, rang surtish, loklash va bo‘yash. Loklash bir necha qatlam lok surtishdan iborat; spirtli, moyli va nitroloklar ishlatiladi, cho‘tka yoki tampon bilan surtiladi. Moybo‘yoq namga chidamli qatlam beradi, lekin sekin (taxminan 24 soat) quriydi. Lok va bo‘yoq zaharli va yonuvchan: ular bilan faqat kattalar nazoratida, shamollatiladigan xonada, qo‘lqop va maxsus kiyimda ishlanadi, moyli lattalar ustaxonada qoldirilmaydi, ular yong‘in chiqarishi mumkin.
| Qatlam | Tola yo‘nalishi |
|---|---|
| 1 | bo‘ylama |
| 2 | ko‘ndalang |
| 3 | bo‘ylama |
| 4 | ko‘ndalang |
| 5 | bo‘ylama |
Ko‘chadagi yog‘och o‘rindiqning bo‘yalgan yuzasi yomg‘ir va quyoshdan saqlanadi, bo‘yalmagan joyi esa tezroq qoraya boshlaydi. Shuning uchun yog‘ochga ishlov berib bo‘yaladi.
Mebel bo‘yoqchisi, qurilish ustasi va restavrator yog‘ochni namdan va quyoshdan saqlaydi.
Parta, tokcha yoki quti chetiga qarab, kitob varaqlariga o‘xshash yupqa qatlamlarni ko‘rish mumkinmi, tekshiring.
Faner modeli: 3 ta karton (yoki qog‘oz) tasmani tolalari (chiziqlari) o‘zaro perpendikulyar qilib yelimlang. Uni oddiy bir tasma bilan solishtiring: qaysi biri bukilishga kuchliroq? Yelim bilan ishlash qo‘lni yuvish bilan tugallanadi.