ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Stanok, birikmalar va pardozlash

Darslar 38–41 · 4 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
41

Duradgorlik buyumlarining sirtini pardozlash, detallarni konstruksiyalash va qoplamalar yopishtirish

Darslik: 80–82-betlar
MaqsadYog‘och buyumni pardozlash usullari, faner va qoplamalarni bilish.
Yangi so‘zlar
shpon · veneerfaner · plywoodlok · varnishpardozlash · finishing
Tushuntirish

G‘o‘la yog‘ochdan yupqa qatlam shaklida shilib olingan list shpon deyiladi (qalinligi 0,3 mm dan ortiq). Shponlarni tolalari o‘zaro perpendikulyar qilib ustma-ust yopishtirishdan faner hosil bo‘ladi; yelimlangan fanerda 3 dan 15 tagacha toq sonli shpon bo‘ladi. Faner taxtadan kam tob tashlaydi, kam yoriladi, oson egiladi va tashish qulay. Pardozlash – ishning so‘nggi jarayoni: buyum chiroyli qilinadi, namlikka chidamliligi oshiriladi, hasharotlardan himoyalanadi. Turlari: jilvirlash, guldor qilish, kuydirish, rang surtish, loklash va bo‘yash. Loklash bir necha qatlam lok surtishdan iborat; spirtli, moyli va nitroloklar ishlatiladi, cho‘tka yoki tampon bilan surtiladi. Moybo‘yoq namga chidamli qatlam beradi, lekin sekin (taxminan 24 soat) quriydi. Lok va bo‘yoq zaharli va yonuvchan: ular bilan faqat kattalar nazoratida, shamollatiladigan xonada, qo‘lqop va maxsus kiyimda ishlanadi, moyli lattalar ustaxonada qoldirilmaydi, ular yong‘in chiqarishi mumkin.

5 qatlamli faner
QatlamTola yo‘nalishi
1bo‘ylama
2ko‘ndalang
3bo‘ylama
4ko‘ndalang
5bo‘ylama
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ko‘chadagi yog‘och o‘rindiqning bo‘yalgan yuzasi yomg‘ir va quyoshdan saqlanadi, bo‘yalmagan joyi esa tezroq qoraya boshlaydi. Shuning uchun yog‘ochga ishlov berib bo‘yaladi.

Kim ishlatadi

Mebel bo‘yoqchisi, qurilish ustasi va restavrator yog‘ochni namdan va quyoshdan saqlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Parta, tokcha yoki quti chetiga qarab, kitob varaqlariga o‘xshash yupqa qatlamlarni ko‘rish mumkinmi, tekshiring.

Namunalar
5 qatlamli faner: qatlamlar soni toq, tolalari navbatma-navbat ko‘ndalang joylashgan.
Loklangan stol namdan kam zararlanadi va artib tozalash oson.
Sinfda faoliyat

Faner modeli: 3 ta karton (yoki qog‘oz) tasmani tolalari (chiziqlari) o‘zaro perpendikulyar qilib yelimlang. Uni oddiy bir tasma bilan solishtiring: qaysi biri bukilishga kuchliroq? Yelim bilan ishlash qo‘lni yuvish bilan tugallanadi.

Mashq
1
Shpon nima?
2
Faner qanday hosil qilinadi?
3
Pardozlashning 3 turini ayting.
4
Nima uchun loklash shamollatiladigan xonada bajariladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIpak yo‘li kuni uchun stendHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →