Umumlashtiruvchi takrorlash (yil yakuni)
Yil davomida siz geografiyaning boshlang‘ich kursini o‘rgandingiz. Yer – Quyosh sistemasidagi 8 sayyoradan biri, shakli geoid, o‘z o‘qi atrofida 24 soatda va Quyosh atrofida 365 kunda aylanadi; shundan kecha-kunduz va fasllar kelib chiqadi. Joyni masshtab, azimut, balandlik va geografik koordinatalar (kenglik va uzunlik) bilan aniqlaymiz, xarita esa Yer yuzini kichraytirib shartli belgilar bilan ko‘rsatadi. Yerning qobiqlari: litosfera (po‘st, mantiya, yadro; plitalar, vulqon, zilzila, tog‘ jinslari va foydali qazilmalar), gidrosfera (Dunyo okeani, daryo, ko‘l, muzlik, yer osti suvlari), atmosfera (azot 78 %, kislorod 21 %; troposferada ob-havo) va biosfera (organizmlar). Ob-havo – hozirgi holat, iqlim – ko‘p yillik rejim; shamollar bosim farqidan hosil bo‘ladi. Tabiat ekvatordan qutblarga qarab zonalarga bo‘linadi. Takrorlashda sonli masshtabni nomliga o‘tkazish, haroratni balandlik bo‘yicha hisoblash, koordinata topish kabi masalalarni mustaqil yeching.
| Qobiq | Belgisi |
|---|---|
| Litosfera | yer po‘sti, mantiya, yadro; plitalar |
| Gidrosfera | Dunyo okeani – 96,5 % |
| Atmosfera | azot 78 %, kislorod 21 % |
| Biosfera | tirik organizmlar |
Bola o‘zidan kichik maktabdoshiga Yer nima uchun aylanishini tushuntirib berdi. Tushuntirayotib bilmaydigan joyini payqadi va qaytib o‘qidi. Boshqaga o‘rgatish o‘zi bilganini mustahkamlaydi.
O‘qituvchi bilimni sodda so‘z bilan tushuntiradi, gid sayyohlarga joylar haqida gapiradi, olim topilmasini boshqalarga yetkazadi.
Bugun yil davomida o‘rgangan bitta qiziq faktni bir kishiga bir daqiqada aytib bering.
«Geografiya viktorinasi»: sinf 3 guruhga bo‘linadi; savollar kartochkalari («materik», «masshtab», «koordinata», «iqlim», «zona») bo‘yicha jamoalar ball yig‘adi; javoblar atlas bilan tekshiriladi.