Ob-havo va iqlim
Ob-havo – troposferaning biror joyda ayni paytdagi yoki ma’lum bir vaqtdagi holati; uning elementlari harorat, namlik, shamol va havo bosimi. Ob-havo kun sayin o‘zgaradi; bir necha kun o‘zgarmasa, barqaror ob-havo deyiladi. Ob-havoni oldindan aytish uchun meteorologik stansiyalar, sun’iy yo‘ldoshlar va ob-havo xaritalari ishlatiladi. Iqlim – ob-havoning biror joyga xos ko‘p yillik rejimi: ko‘pyillik o‘rtacha harorat va yog‘in, shamollar, eng yuqori va eng past qiymatlar kiradi. Iqlim joyning geografik kengligiga bog‘liq (ekvator yaqini eng ko‘p isiydi, issiqlik mintaqalari shundan), okeandan uzoq-yaqinligiga (dengiz iqlimi: qish iliq, yoz salqin, yog‘in ko‘p; kontinental iqlim: qish sovuq, yoz issiq, yog‘in kam), dengiz sathidan balandligiga va tog‘ tizmalari joylashishiga. Ispaniya va Gretsiya O‘zbekiston bilan taxminan bir kenglikda, lekin Atlantika okeanidan iliq nam havo kelgani uchun qishi iliqroq va yog‘inli. O‘zbekiston okeanlardan uzoqda, shuning uchun iqlimi kontinental: yozi issiq va quruq (Toshkentda iyul o‘rtacha ≈ +27 °C), qishi sovuq (yanvar ≈ 0…+1 °C, ayrim kunlari ancha past), yog‘in kam. Iqlimni bilmay turib shahar, yo‘l, to‘g‘on qurish yoki ekin ekish mumkin emas.
«Ob-havo yoki iqlim?»: o‘qituvchi gaplarni o‘qiydi («Bugun shamolli», «Cho‘lda yog‘in kam», «Ertaga qor yog‘adi»); o‘quvchilar kartochka ko‘tarib «ob-havo» yoki «iqlim» deb javob beradi.