Quyosh, Oy va yulduzlar

Yulduzlar Yerdan nihoyatda uzoqda joylashgan, o‘zi nur sochadigan qizigan osmon jismlaridir; odamlar ularni qadimdan yulduz turkumlariga ajratgan (Katta Ayiq, Kichik Ayiq). Quyosh Yerga eng yaqin yulduz bo‘lib, Quyosh sistemasining markazida turadi; uning diametri Yer diametridan taxminan 109 marta katta, massasi esa Yernikidan taxminan 330 ming marta ortiq. Quyosh atrofida 8 ta sayyora aylanadi: Merkuriy, Venera, Yer, Mars, Yupiter, Saturn, Uran va Neptun; ular o‘zi nur sochmaydi, Quyosh nurini qaytaradi. Oy – Yerning tabiiy yo‘ldoshi; u ham nurni qaytaradi va Yer atrofini taxminan bir oyda bir marta aylanib chiqadi, shuning uchun Oyning ko‘rinishi (yangi oy, to‘lin oy) o‘zgarib turadi. Oy, Yer va Quyosh bir chiziqqa kelganda tutilish bo‘ladi; Oy tutilishi to‘lin oyda kuzatiladi. Qutb yulduzi doim shimol tomonda turadi, uni Katta Ayiq «cho‘michi» chetidagi ikki yulduz orasidagi masofani besh marta qo‘yib topish mumkin. Shimolga qarab tursangiz, o‘ng qo‘lingiz sharq, chap qo‘lingiz g‘arb, orqangiz janub tomonda bo‘ladi.