Atmosferaning tuzilishi
Atmosfera – Yerni o‘rab turgan havo qobig‘i; «atmos» – bug‘, «sphaira» – shar. U Yer bilan birga aylanadi, uni meteor jismlardan va Quyoshning zararli ultrabinafsha nurlaridan saqlaydi hamda issiqlikni ushlab, kecha-kunduz harorat farqini kamaytiradi; atmosferasiz Yer Oy kabi kunduzi +120 °C gacha qizib, kechasi −170 °C atrofigacha sovigan bo‘lardi. Havo tarkibida 78 % azot, 21 % kislorod va taxminan 1 % boshqa gazlar (karbonat angidrid va boshqalar), suv bug‘i hamda chang bor. Atmosfera qatlamlari: troposfera (o‘rtacha 10–11 km; qutblarda 8–9 km, ekvatorda 17–18 km gacha) – bunda suv bug‘lari, bulut, yog‘in va ob-havo bor, balandlikka ko‘tarilganda har 1000 m da harorat o‘rtacha 6 °C ga pasayadi; stratosfera (50–55 km gacha) – ozon qatlami shu yerda; undan yuqorida mezosfera, termosfera va ekzosfera – havo juda siyrak, qutb yog‘dulari va «yulduz uchishi» kuzatiladi. Atmosferaning aniq yuqori chegarasi yo‘q; kosmos taxminan 100 km dan yuqori hisoblanadi. Havoni ifloslantirmaslik – har kimning burchi.
«Havo qatlami piramidasi»: katta qog‘ozga atmosfera qatlamlarini pastdan yuqoriga rangli chiziqlar bilan chizib, har birida nima bo‘lishini (bulut, samolyot, ozon, qutb yog‘dusi) rasmlar bilan belgilang.