56
O‘tmishdan ertaklar
Darslik: 4-qism, 14–16-betlar
MaqsadAbdulla Qahhorning «O‘tmishdan ertaklar» asari haqida umumiy ma’lumot berish; xotira janrini ajratish; o‘z matnimiz asosida maktabga birinchi borish xotirasini yozish.
Yangi so‘zlar
xotira · memoirmaktab · schooldomla · teacher (old usage)savod · literacy
Tushuntirish
Abdulla Qahhor Qo‘qonda kosib oilasida tug‘ilgan, «O‘zbekiston xalq yozuvchisi» unvoniga sazovor bo‘lgan adib. Uning «O‘tmishdan ertaklar» asari — bolalik xotiralariga asoslangan asar. Nomida «ertak» so‘zi bor, lekin u ertak emas: xotira janriga yaqin. Biz uni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Xotira asarida muallif o‘z nomidan «men» deb so‘zlaydi, vaqt va joy haqiqiy bo‘ladi. Matnni o‘qib, xotira belgilarini topamiz: «men» deb so‘zlash, sana yoki joy, his-tuyg‘u.
Namunalar
Matn «Birinchi kun». Men birinchi sinfga ketayotgan kunni yaxshi eslayman. 2018-yilning sentyabrida onam meni qo‘limdan ushlab maktabga olib bordi. Yangi portfelim yelkamda og‘irlik qilardi, ichim esa hayajondan titrardi. Sinfda o‘qituvchi bizni iliq kutib oldi va partalarimizni ko‘rsatdi. Qo‘shnimdagi qiz mendan qalam so‘radi, shunda hayajonim ancha tarqaldi.
Xotira belgilari: «men», sana (2018-yil sentyabr), his (hayajon).
Sinfda faoliyat
«Mening birinchi kunim»: bolalar maktabga birinchi borgan kunini «men» deb 5 gapda yozadi.
Mashq
1
Matnda hikoyachi nimani eslaydi?
Birinchi sinfga borgan kunini
2
Uni maktabga kim olib bordi?
Onasi
3
Hayajonini nima tarqatdi?
Qo‘shni qiz qalam so‘radi.
4
Xotira asarida muallif kim nomidan so‘zlaydi?
O‘z nomidan («men»)
5
Nega «O‘tmishdan ertaklar» ertak emas?
U bolalik xotiralariga asoslangan.