☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Sabr, urug‘ va qushlar inlari

Darslar 38–39 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 4-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.K. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
39

Qushlar qanday inlarda yashaydi?

Darslik: 3-qism, 27–30-betlar
MaqsadQushlarning in turlarini ma’lumot matnidan ajratib, jadvalga joylashtirish; inlarga ehtiyotkor munosabatda bo‘lish.
Yangi so‘zlar
in · nest (of birds)kovak · hollowqaldirg‘och · swallowlaylak · stork
Tushuntirish

Darslikda «Qushlar qanday inlarda yashaydi?» ertagi bor: unda baliqchi qush o‘zi uchun in tanlash haqida boshqa qushlardan so‘raydi. Biz uni qayta aytmaymiz, o‘z ma’lumot matnimizni o‘qiymiz. Qushlar turlicha in quradi: qaldirg‘och loy va somondan uya yasaydi, laylak baland joyda katta in quradi, qizilishton daraxt kovagiga in qo‘yadi, chumchuq tom yoki devor tirqishidan joy topadi. Ba’zi qushlar, masalan kakku, o‘zi in qurmaydi. Inlarga tegmaymiz va tuxumlarni olmaymiz, chunki qush ularni tashlab ketishi mumkin.

Namunalar
«Qushlar uylari». Bahorda qaldirg‘ochlar ayvon shiftiga loy va somondan jajji uya yasaydi. Laylaklar esa baland ustun yoki daraxt tepasiga shox-shabbadan katta in quradi. Qizilishton tumshug‘i bilan daraxt tanasini o‘yib, kovak hosil qiladi. Chumchuqlar devor tirqishi yoki tom ostida joylashadi. Kakku esa tuxumini boshqa qushning iniga qo‘yib ketadi. Biz inlarni uzoqdan kuzatamiz va ularga tegmaymiz.
Jadval: qaldirg‘och — loy uya; laylak — katta in; qizilishton — kovak; chumchuq — tirqish; kakku — in qurmaydi.
Sinfda faoliyat

«Qush va uy»: bolalar qush rasmlarini va in turlarini kartochkalarda juftlashtiradi.

Mashq
1
Qaldirg‘och uyasini nimadan yasaydi?
2
Laylak inini qayerda quradi?
3
Qizilishton in uchun nima qiladi?
4
Qaysi qush o‘zi in qurmaydi?
5
Nega inlarga tegmaymiz?