31
Chiziqli diagramma
Darslik: 1-qism, 31-dars, 96–98-betlar
MaqsadChiziqli diagrammani o‘qish: bir butunning qismlarini ko‘rsatish.
Yangi so‘zlar
chiziqli diagramma · line (strip) chartqism · partbutun · wholebelgi · key (legend)
Tushuntirish
Chiziqli diagrammada ma’lumotlar gorizontal chiziqlar (polosalar) shaklida beriladi. Har bir chiziq bitta obyektga (masalan, sinfga) tegishli va rangli qismlarga bo‘lingan; qismlar yig‘indisi butun chiziqning uzunligini beradi. Qaysi rang nimani bildirishi belgida yoziladi. Ustunli diagrammada esa har bir qiymat alohida ustun bilan ko‘rsatiladi.
Namunalar
Maktab bog‘ida 4-A sinf 12 ta olma, 8 ta nok, 5 ta o‘rik ko‘chati ekdi. Chiziq uzunligi 12 + 8 + 5 = 25 ta ko‘chat.
4-B sinf: 10, 9 va 6 ta (jami 25); 4-D sinf: 14, 7 va 4 ta (jami 25). Uch sinfda jami 36 ta olma ko‘chati bor.
Sinfda faoliyat
«Rangli polosa»: bolalar qog‘oz polosani qismlarga bo‘lib bo‘yaydi (masalan, kun davomida dars, o‘yin, uyqu soatlari) va qismlar yig‘indisi 24 soat bo‘lishini tekshiradi.
Mashq
1
4-A sinf 12 ta olma, 8 ta nok va 5 ta o‘rik ko‘chati ekdi. Chiziqning butun uzunligi nechta ko‘chatni bildiradi?
25
2
Olma ko‘chatlari: 4-A da 12 ta, 4-B da 10 ta, 4-D da 14 ta. Uch sinfda jami nechta olma ko‘chati bor?
36
3
Nok ko‘chatlari: 4-B da 9 ta, 4-D da 7 ta. 4-B da nechta ko‘p?
2
4
O‘rik ko‘chatlari: 4-A da 5, 4-B da 6, 4-D da 4 ta. Qaysi sinfda eng ko‘p o‘rik ko‘chati ekilgan?
4-B sinfda