ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi4-sinf · 8-hafta

Dinozavrni kim ko‘rgan?

🎤 Muxbir savoli: Dinozavrni hech kim ko‘rmagan bo‘lsa, olimlar uning qanday bo‘lganini qayerdan biladi?

Tabiiy fanlar

Dushanba: Yerning tarixi

Dushanba kuni tabiiy fanlar darsida haqida gaplashdilar. Yer taxminan 4,5 milliard yil oldin paydo bo‘lgan. Dastlab u juda issiq edi, vulqonlar otilar, meteoritlar tushardi. Yer sovigach, suv paydo bo‘ldi va okean hosil bo‘ldi. Hayotning dastlabki izlari okeanda paydo bo‘lgan: mikroskopik jonzotlar. Taxminan 230 million yil oldin lar paydo bo‘lgan, ularning ba’zilari ulkan edi; taxminan 66 million yil oldin ko‘pi yo‘qolgan. Odam esa taxminan 300 ming yil oldin paydo bo‘lgan. Malika hisobladi: «Demak, dinozavrni hech bir odam ko‘rmagan!» Gipotezasi — «rassomlar ularni ko‘rgan odamlardan so‘rab chizgan» — qulab tushdi. Yangi savol: olimlar buni qayerdan biladi?

Topshiriq: Qaysi biri avvalroq paydo bo‘lgan?

📰 Fakt: Dinozavrlar taxminan 66 million yil oldin yo‘qolgan, odam esa taxminan 300 ming yil oldin paydo bo‘lgan — dinozavrni hech bir odam ko‘rmagan.

Matematika

Dushanba: qazish to‘ri

Kechqurun Malika kitobda paleontologlar qazish joyiga to‘r chizishini o‘qidi. Bu — : ikkita perpendikular nur. Nuqta ikki son bilan beriladi: A(3; 5) — gorizontal nur bo‘ylab 3 birlik, vertikal nur bo‘ylab 5 birlik. Tartib muhim: (3; 5) va (5; 3) turli nuqtalar. Malika to‘rtta suyak joyini belgiladi: A(1; 1), B(5; 1), C(5; 4), D(1; 4). Nuqtalarni tutashtirib to‘g‘ri to‘rtburchak hosil qildi: AB = 4, BC = 3, P = (4 + 3) × 2 = 14 birlik, yuz S = 4 × 3 = 12 kv. birlik. Agar bitta birlik 1 m bo‘lsa, P = 14 m, S = 12 m².

Topshiriq: Nuqta (2; 6) qayerda joylashgan?

📰 Fakt: Paleontologlar qazish joyiga koordinata to‘ri chizib, har bir suyak joyini nuqta sifatida belgilaydi.

Ona tili

Seshanba: gap va kelishiklar

Seshanba kuni ona tilidan birinchi chorak takrorlandi. Gapning bosh bo‘laklari — «Kim? Nima?» va «Nima qildi?»: «Dinozavrlar yo‘qolgan» gapida ega — dinozavrlar, kesim — yo‘qolgan. Qolgan bo‘laklar ikkinchi darajali. Imlo qoidalari: oxirgi jarangli undoshni tekshirish uchun unli qo‘shamiz (kitob — kitobi), tutuq belgisi tovush emas (ma’no), bir xil undoshlar ikkala yoziladi (ikki). Keyin larni o‘rgandilar: bosh kelishik qo‘shimchasiz; dinozavr — dinozavrning (Nimaning?), dinozavrni (Nimani?), dinozavrga (Nimaga?), dinozavrda (Nimada?), dinozavrdan (Nimadan?). Jami olti kelishik.

Topshiriq: «Dinozavrga» so‘zi qaysi savolga javob beradi?

Ingliz tili

Muzey qayerda?

Chorshanba kuni ingliz tili darsida Malika yo‘l so‘rashni mashq qildi, chunki shanba kuni muzeyga bormoqchi edi. «Where’s the museum?» — «It’s across from the hotel.» «Across from» — ko‘chaning narigi tomonida. Boshqa javoblar: «It’s close to the park» (yaqin), «It’s far from the school» (uzoq), «It’s next to the bank» (yonma-yon). Zarina adashdi: «next to» bilan «across from» ni aralashtirib yubordi — Malika kulib to‘g‘riladi. Ko‘plik uchun: «Where are the banks?» — «They’re across from the hotel.» Anvar «Where’s» — bu «Where is» ning qisqartmasi ekanini esladi.

Topshiriq: Javobni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

It’sacrossfromthehotel.

Tarbiya

Chorshanba: toza havo

Chorshanba kuni tarbiya darsida havoning ifloslanishi haqida gaplashdilar. Avtomobil ishlaganda dvigateldan chiqadi. Mashina ko‘p joyda bu gazlar to‘planib, tutun-tuman — smog hosil qiladi. Zararli moddalar nafas bilan tanaga kirsa, bosh og‘rishi mumkin. Havoni toza saqlash uchun toza transport kerak: tramvay, trolleybus, metro, elektromobil. Uylar va ko‘chalar orasiga zich buta va daraxt ekish ham gazlardan himoya qiladi. «Biz o‘zimiz ham yaqin masofani piyoda yoki velosipedda bosib o‘tamiz», — dedi Nodira opa. Malika shanba kuni muzeyga metroda borishga qaror qildi: havoni kamroq ifloslantiradi.

Topshiriq: Qaysi biri havoni toza saqlashga yordam beradi?

O‘qish savodxonligi

Payshanba: faktlar matni

Payshanba kuni o‘qish darsida «Fazoga sayr» matnini o‘qishdi — fazogirning ishi haqida. to‘qima emas, u fakt va aniq ma’lumot beradi. Savolga javob berish uchun matndan kalit so‘z qidirib, javobni shu joydan o‘qiymiz. Keyin Ashurali Jo‘rayevning «Kichik ustoz» hikoyasini o‘qishdi. Qahramonni ta’riflash uchun uning ishlaridan sifatlar tanlaymiz — sabrli, mehribon, bilimli, kamtar — va har birini bitta dalil bilan tasdiqlaymiz. «Ustoz bo‘lish uchun yosh emas, bilim, sabr va hurmat kerak», — dedi Nodira opa.

Topshiriq: Axborot matni nima beradi?

Matematika

Payshanba: diagrammalar

Malika 28 sinfdoshidan sevimli dinozavrini so‘radi: tiranozavr — 9, uch shoxli — 7, bo‘yni uzun — 5, boshqalar — 7. da har bir qiymat bitta ustun bilan ko‘rsatiladi, ustun qancha baland bo‘lsa, qiymat shuncha katta. Eng katta — 9, eng kichik — 5, farqi 9 − 5 = 4, o‘rtachasi 28 : 4 = 7. da esa har bir sinf bitta chiziq, qismlar butun uzunlikka qo‘shiladi: 4-A (30 kishi) — muzeyga 18 «ha», 12 «yo‘q»; 4-B (28 kishi) — 20 «ha», 8 «yo‘q». Rang belgisi kerak: ko‘k — «ha», to‘q sariq — «yo‘q». Bu — sinfning o‘z so‘rovi.

Topshiriq: Diagrammada tiranozavr 9 ta, bo‘yni uzun dinozavr 5 ta ovoz oldi. Farqi qancha?

Tabiiy fanlarMatematika

Juma: paleontolog mehmon

Juma kuni sinfga muzeydan — qadimgi jonzotlarni o‘rganuvchi olim keldi. U tosh ichidagi suyak bo‘lagini ko‘rsatdi: «Bu — million yillar oldingi hayvon suyagi toshga aylanib qolgan. Biz qazilma suyaklar va izlar orqali o‘rganamiz: suyaklar kattalik va tuzilishni, izlar yurish usulini ko‘rsatadi.» Malika so‘radi: «Demak, hech kim ko‘rmagan bo‘lsa ham, dalil bor?» «Ha, — dedi olim. — Bugungi qushlar esa dinozavrlarning avlodlari.» Keyin bolalar sinf devoriga dinozavr surati chizishga qaror qilishdi: devor 5 m uzun va 4 m baland, S = 5 × 4 = 20 m². Bitta quti bo‘yoq 5 m² ni qoplaydi: 20 : 5 = 4 quti. 1 m² narxi 6 000 so‘m bo‘lsa, = 20 × 6 000 = 120 000 so‘m.

Topshiriq: Devor 6 m uzun va 3 m baland. Bitta quti bo‘yoq 6 m² ni qoplaydi. Nechta quti kerak?

📰 Fakt: Paleontologlar qazilma suyaklar va izlarni o‘rganadi: suyaklar kattalik va tuzilishni ko‘rsatadi; bugungi qushlar dinozavrlarning avlodlari.

Texnologiya

Shanba: yomg‘irda soyabon

Shanba kuni Malika dadasi bilan metrodan chiqdi — yomg‘ir yog‘ayotgan edi. Dadasi ni ochdi. «Eng qadimgi soyabonlar yomg‘irdan emas, quyoshdan saqlagan, — dedi u. — Ular Xitoy va Misrdan kelib chiqqan deb hisoblanadi, u yerda soyabon hokimiyat belgisi edi, uni faqat hukmdorlar va yaqinlari ishlatgan.» Hozirgi soyabon yengil va ixcham: , markaziy tayoq, lar va mato. Tugmali soyabonda tugma bosilganda prujina kegaylarni ochadi. Malika kegaylarni sanadi: sakkizta. Muzey mehmonxonaning qarshisida edi: «It’s across from the hotel!» Ular yo‘lni yashil chiroqda kesib o‘tdilar.

Topshiriq: Eng qadimgi soyabonlar nimadan saqlagan?

Tabiiy fanlarTarbiya

Maqola chiqdi!

Dushanba kuni «4-B xabarlari»da maqola chiqdi. Malika yozdi: «Men dinozavrlarni ko‘rgan odamlar bo‘lgan deb o‘ylagandim. Hisob-kitob buni rad etdi: dinozavrlar odamdan ancha oldin yo‘qolgan. Olimlar ularni qazilma suyaklar va izlardan o‘rganadi.» Malika muzeyda olgan suratlarni qo‘ydi, Anvar ularni maqolaga joyladi, Zarina esa maqola oxiriga yo‘qolgan turlarni qutqarish haqida izoh yozdi. Nodira opa dedi: «Faktni tekshirish — bu kichik ustozlik: sen boshqalarga ham o‘rgatding.»

Topshiriq: Qaysi fakt «dinozavrni odamlar ko‘rgan» gipotezasini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliO‘qish savodxonligiIngliz tiliTabiiy fanlarTarbiyaTexnologiya

0 / 13 yulduz

4-B xabarlari

Dinozavrni hech kim ko‘rmagan — olimlar qanday biladi?

Dinozavrlar taxminan 230 million yil oldin paydo bo‘lib, 66 million yil oldin ko‘pi yo‘qolgan. Odam esa taxminan 300 ming yil oldin paydo bo‘lgan, shuning uchun dinozavrni hech kim ko‘rmagan. Ularning qanday bo‘lganini paleontolog olimlar qazilma suyaklar va izlardan bilib oladi. Bugungi qushlar esa dinozavrlarning avlodlari.

— Malika, yosh muxbir

Tekshirilgan faktlar

  1. Dinozavrlar taxminan 66 million yil oldin yo‘qolgan, odam esa taxminan 300 ming yil oldin paydo bo‘lgan — dinozavrni hech bir odam ko‘rmagan.
  2. Paleontologlar qazish joyiga koordinata to‘ri chizib, har bir suyak joyini nuqta sifatida belgilaydi.
  3. Paleontologlar qazilma suyaklar va izlarni o‘rganadi: suyaklar kattalik va tuzilishni ko‘rsatadi; bugungi qushlar dinozavrlarning avlodlari.

Yulduzli savollar

  1. Nuqta A(3; 5) da avval nechta birlik gorizontal bo‘ylab olinadi?

  2. Ona tili: «Bolalar muzeyga bordi» gapida kesim qaysi?

  3. O‘ylab ko‘r: nega olimlar suyak va izlarni dalil deb hisoblaydi?

Hikoyadagi darslar