128
Burchakning gradus o‘lchovi
Darslik: 4-qism, 128-dars, 63–65-betlar
MaqsadBurchakning gradus o‘lchovi: 1° = to‘g‘ri burchakning 1/90 qismi; to‘g‘ri burchak 90°, yoyiq burchak 180°, to‘la aylanish 360°.
Yangi so‘zlar
gradus · degreeyoyiq burchak · straight angleto‘la aylanish · full turno‘lchov birligi · unit of measure
Tushuntirish
Burchaklarni ustma-ust qo‘yib bo‘lmasa, o‘lchov birligidan foydalanamiz. Burchak o‘lchov birligi – gradus: to‘g‘ri burchakning 1/90 qismi. 1 gradus 1° deb yoziladi. To‘g‘ri burchak 90°, yoyiq burchak 180° (ikkita to‘g‘ri burchak), to‘la aylanish 360° (to‘rtta to‘g‘ri burchak). O‘tkir burchak 0° dan katta va 90° dan kichik, o‘tmas burchak 90° dan katta va 180° dan kichik. Soatda minut mili 1 minutda 6°, soat mili 1 soatda 30° buriladi.
Namunalar
Soat 4:00 da burchak 4 × 30 = 120° (o‘tmas).
Doirani 8 ta teng sektorga bo‘lsak, har birining burchagi 360 : 8 = 45°.
Sinfda faoliyat
«Qo‘l bilan burchak»: bolalar qo‘llari bilan 90°, 180° va 45° burchaklarni ko‘rsatadi; o‘qituvchi burchak aytadi, qolganlar baho beradi.
Mashq
1
Minut mili 15 minutda necha gradusga buriladi?
90
2
Soat 4:00 da soat va minut millari orasidagi burchak necha gradus?
120
3
Yoyiq burchak nechta to‘g‘ri burchakka teng?
2
4
To‘g‘ri burchakning yarmi necha gradus?
45
5
Doira 8 ta teng sektorga bo‘lindi. Har bir sektorning markazdagi burchagi necha gradus?
45