63
Ortig‘i va kami bilan yaxlitlash
Darslik: 2-qism, 63-dars, 75–77-betlar
MaqsadOrtig‘i va kami bilan yaxlitlashga doir mashqlar.
Yangi so‘zlar
yetarli · enoughbutun · wholeyetishmaslik · shortageortiqcha · extra
Tushuntirish
Masalada «yetarli bo‘lishi uchun» deyilsa, ortig‘i bilan yaxlitlaymiz; «to‘liq nechta ... mumkin» deyilsa, kami bilan. 50 ta quyonni 6 tadan katakka joylashda 50 : 6 = 8 va qoldiq 2: to‘liq to‘lgan katak 8 ta (kami bilan), hammasi sig‘ishi uchun 9 ta katak kerak (ortig‘i bilan).
Namunalar
7 205: kami bilan minglikkacha 7 000, ortig‘i bilan 8 000.
130 m lentani 25 m dan kesish: 5 ta to‘liq bo‘lak, 6 ta bo‘lak olish uchun lenta yetishmaydi.
Sinfda faoliyat
«Yetarlimi?»: kundalik vaziyat tanlab (sumka, stul, konfet), kami yoki ortig‘i bilan yaxlitlash kerakligini aniqlang.
Mashq
1
7 205 ni kami bilan minglikkacha yaxlitlang.
7 000
2
7 205 ni ortig‘i bilan minglikkacha yaxlitlang.
8 000
3
130 m lentani 25 m dan bo‘laklarga kesishdi. To‘liq nechta bo‘lak chiqadi?
5
4
50 ta quyon bir katakda 6 tadan joylashtiriladi. Hammasi sig‘ishi uchun nechta katak kerak?
9