☰ Mundarija · Matematika

Yaxlitlash: yuzliklar, berilgan xona, ortig‘i va kami bilan; yig‘indini chamalash

Darslar 63–67 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
62

Ortig‘i va kami bilan yaxlitlash

Darslik: 2-qism, 62-dars, 72–74-betlar
MaqsadOrtig‘i va kami bilan yaxlitlash.
Yangi so‘zlar
ortig‘i bilan · rounding upkami bilan · rounding downquti · boxkerakli son · number needed
Tushuntirish

Ba’zan raqamga qaramay, son yuqoriga yoki pastga yaxlitlanadi. Kami bilan yaxlitlashda berilgan xonadan keyingi raqamlar 0 bilan almashadi: 4 321 ≈ 4 300 (kami bilan yuzliklargacha). Ortig‘i bilan yaxlitlashda xona 1 ga oshiriladi: 4 321 ≈ 4 400 (ortig‘i bilan). Hayotda ortig‘i bilan yaxlitlash yetishmovchilik bo‘lmasligi uchun kerak: 53 kitobga, bir qutiga 10 tadan, 6 ta quti kerak.

Namunalar
4 321: kami bilan 4 300, ortig‘i bilan 4 400.
285 o‘quvchi, avtobusda 40 o‘rin: 285 : 40 = 7 (qoldiq 5), demak 8 avtobus kerak.
Sinfda faoliyat

«Nechta quti kerak?»: sinfdagi daftar yoki qalamlarni sanab, 10 tadan qutilarga joylash uchun nechta quti kerakligini ortig‘i bilan aniqlang.

Mashq
1
4 321 ni kami bilan yuzliklargacha yaxlitlang.
2
4 321 ni ortig‘i bilan yuzliklargacha yaxlitlang.
3
53 ta kitob bir qutiga 10 tadan joylanadi. Nechta quti kerak?
4
285 o‘quvchi ekskursiyaga boradi, har bir avtobusda 40 o‘rin. Nechta avtobus kerak?