☰ Mundarija · Matematika

Ikki va uch xonali songa ko‘paytirish

Darslar 30–33 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
32

Ko‘p xonali sonni uch xonali songa ko‘paytirish

Darslik: 1-qism, 32-dars, 99–101-betlar
MaqsadKo‘p xonali sonni uch xonali songa ustun shaklida ko‘paytirish.
Yangi so‘zlar
uch xonali ko‘paytuvchi · three-digit factoryuzliklar · hundredsqulay ko‘paytirish · convenient multiplicationtenglama · equation
Tushuntirish

Ko‘p xonali sonni uch xonali songa ko‘paytirish uchun ikkinchi sonning birliklari, o‘nliklari va yuzliklariga ketma-ket ko‘paytiramiz. Har bir keyingi ko‘paytma bir xona chapga surib yoziladi. Barcha ko‘paytmalarni qo‘shamiz. Ustunda katta sonni tepaga yozish qulay. Eslab qoling: 2 × 5 = 10, 4 × 25 = 100, 8 × 125 = 1 000 – bunday ko‘paytuvchilarni birga olish hisoblashni osonlashtiradi.

Namunalar
1 523 × 214 = 1 523 × 200 + 1 523 × 14 = 304 600 + 21 322 = 325 922.
4 236 × 125 = 4 236 × 100 + 4 236 × 25 = 423 600 + 105 900 = 529 500.
Sinfda faoliyat

«Qulay juftlar»: kartochkalarda 2, 5, 4, 25, 8, 125 sonlari yozilgan. Bolalar ko‘paytmasi 10, 100 yoki 1 000 bo‘ladigan juftlarni topadi va ular bilan qulay misollar tuzadi.

Mashq
1
623 × 148 = ?
2
Qulay usulda hisoblang: 125 × 8 × 37.
3
Maktab uchun 216 ta parta kerak. Bitta parta 348 ming so‘m. Hammasi necha ming so‘m turadi?
4
(x + 4 860) : 316 = 25. x ni toping.
5
Qulay usulda hisoblang: 8 306 × 25 × 4.