31
Ko‘p xonali sonni ikki xonali songa ko‘paytirish
Darslik: 1-qism, 31-dars, 96–98-betlar
MaqsadKo‘p xonali sonni ikki xonali songa ustun shaklida ko‘paytirish.
Yangi so‘zlar
ko‘p xonali son · multi-digit numberxonama-xona ko‘paytirish · multiplying place by placechapga surib yozish · writing shifted leftyo‘lkira · fare
Tushuntirish
Ko‘p xonali sonni ikki xonali songa ko‘paytirishda ikki xonali son ko‘p xonali sonning tagiga yoziladi (birliklar birliklar tagida). Avval birinchi sonni ikkinchining birliklariga, keyin o‘nliklariga ko‘paytiramiz; ikkinchi ko‘paytma bir xona chapdan boshlanadi. Keyin ikkala ko‘paytmani qo‘shamiz.
Namunalar
4 718 × 36: 4 718 × 6 = 28 308; 4 718 × 30 = 141 540; yig‘indi 169 848.
3 125 × 48 = 3 125 × 8 + 3 125 × 40 = 25 000 + 125 000 = 150 000.
Sinfda faoliyat
«Ko‘paytirish poygasi»: ikki jamoa doskada bir xil misolni (masalan, 6 205 × 24) ustunda yechadi. Birinchi bo‘lib to‘g‘ri hisoblagan jamoa g‘olib, xato topilsa ochko ayiriladi.
Mashq
1
6 205 × 24 = ?
148920
2
12 318 × 52 = ?
640536
3
600 735 × 46 = ?
27633810
4
Bir safar yo‘lkirasi 1 600 so‘m. Sardor oyda 26 kun maktabga boradi va qaytadi (kuniga 2 safar). Oyiga yo‘lkiraga necha so‘m sarflaydi?
83200
5
Bir kishiga kuniga o‘rtacha 41 000 so‘m ovqatga kerak. Kuz faslida (91 kun) bir kishi uchun necha so‘m kerak?
3731000