To‘plamlar birlashmasi, to‘plamlarga doir masalalar, mulohazalar, mantiqiy masalalar
Darslar 143–146 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
137
Masalalar yechish
Darslik: 4-qism, 137-dars, 84–86-betlar
MaqsadMantiqiy masalalar: raqamlardan sonlar tuzish, to‘plamlar bilan mulohaza yuritish, rost va yolg‘on mulohazalar.
Yangi so‘zlar
mantiq · logicraqamlar · digitstakrorlanmaydi · are not repeatedshart · condition
Tushuntirish
Mantiqiy masalada shartlarni birma-bir tekshirib, mumkin bo‘lmagan javoblarni chiqarib tashlaymiz. Raqamlardan son tuzishda hamma variantni tartib bilan yozamiz: avval birinchi raqam, keyin ikkinchi. Agar mulohazalardan faqat bittasi rost deyilsa, har bir variantni sinab ko‘ramiz va nechta mulohaza rost chiqishini sanaymiz.
Qaysi guruhga kiradi?
🔎 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Topishmoqda hamma ishoralar bir-biriga mos kelishi kerak. Har bir ishorani birma-bir tekshirish uyda yo‘qolgan narsani izlashda ham yordam beradi.
Kim ishlatadi
Tergovchilar, topishmoq tuzuvchilar
Bugun sinab ko‘ring
Bir marta topa olmagan narsangizni o‘ylang. Tekshiriladigan joylarni tartib bilan sanab bering.
Namunalar
3, 5, 7 raqamlaridan (takrorlamasdan) uch xonali sonlar: 357, 375, 537, 573, 735, 753 – jami 6 ta. Eng katta – 753, eng kichik – 357.
Zilolaning 4 o‘rtog‘i rasmga, 5 o‘rtog‘i qo‘shiqqa qatnaydi. O‘rtoqlari 7 ta bo‘lishi mumkin (2 tasi ikkalasiga: 4 + 5 − 2 = 7), lekin 3 ta bo‘la olmaydi: qo‘shiqqa 5 nafar qatnaydi.
Sinfda faoliyat
«Mantiq to‘garagi»: guruhlar mantiqiy topishmoq kartochkasini oladi, yechimni yozib, doskada tushuntiradi. Qaysi shart qaysi javobni chiqarib tashlaganini aytish shart.
Mashq
1
2, 6, 9 raqamlaridan raqamlari takrorlanmaydigan nechta uch xonali son tuzish mumkin?
6
2
Azizaning 4 ta o‘rtog‘i rasmga, 5 tasi qo‘shiqqa qatnaydi, 3 tasi ikkalasiga. Azizaning nechta o‘rtog‘i bor?
6
3
Uchta qutidan birida olma bor. 1-qutida «Olma bu qutida», 2-qutida «Olma 1-qutida emas», 3-qutida «Olma bu qutida emas» deb yozilgan. Faqat bitta yozuv rost. Olma qaysi qutida?
3-qutida: shunda faqat 2-yozuv rost. 1-qutida yoki 2-qutida bo‘lsa, ikkita yozuv rost bo‘lib qoladi.
4
Son ikki xonali, 7 ga karrali va raqamlari yig‘indisi 5 ga teng. Bu qaysi son?
14
5
Ali, Vali va Sami musobaqada 1, 2, 3-o‘rinni egalladi. Vali 1- va 3-o‘rinda emas. Ali Samidan oldin keldi. Kim nechanchi o‘rinda?