ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Simmetrik shakllar, tarkibli tenglamalar, yakuniy dars

Darslar 115–118 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
110

Tenglamalarni soddalashtirish

Darslik: 3-qism, 110-dars, 126-betlar
MaqsadTenglamalarni soddalashtirish: sonli ifodani hisoblab, so‘ng yechish.
Yangi so‘zlar
soddalashtirish · simplifyingsonli ifoda · numerical expressiontenglamaga keltirish · reduce tomasalaga doir tenglama · equation for a word problem
Tushuntirish

Agar tenglamaning bir tomonida faqat sonlar bo‘lsa, avval o‘sha sonli ifodani amallar tartibi bilan hisoblaymiz va tenglamani soddalashtiramiz. Masalan, x + 25 = 9 × 6 − 17 da o‘ng tomon 54 − 17 = 37, demak x + 25 = 37 – sodda tenglama. Masalalar uchun ham tenglama tuzamiz: noma’lum sonni harf bilan belgilaymiz, shartdagi amallarni ketma-ket yozamiz, so‘ng yechamiz va tekshiramiz.

(x + 7) · 4 = 52

oxirgi amal: ko‘paytirish → avval a ga bo‘lamiz

✏️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘qituvchi bir tomonida yashirin son, ikkinchi tomonida misol bo‘lgan topishmoq yozadi. Avval misolni hisoblaymiz, keyin yashirin sonni topamiz.

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar, topishmoq tuzuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Topishmoq tuzing: biror son + ? = 3 × 3 deb yozing va yeching.

Namunalar
y − 15 = 7 × 8 − 20 → y − 15 = 36 → y = 36 + 15 = 51. Tekshirish: 51 − 15 = 36 va 56 − 20 = 36.
x sonini 6 ga ko‘paytirib, 14 ni qo‘shdik va yig‘indini 4 ga bo‘ldik – 17 chiqdi. (6 × x + 14) : 4 = 17 → 6 × x + 14 = 68 → 6 × x = 54 → x = 9.
Sinfda faoliyat

«Zanjir»: besh tenglamadan iborat zanjir – birinchining ildizi keyingisiga kiradi. Guruhlar zanjirni kim tez va xatosiz yechishini musobaqa qiladi.

Mashq
1
x + 25 = 9 × 6 − 17 tenglamani soddalashtirib yeching.
2
y − 15 = 7 × 8 − 20 tenglamani yeching.
3
560 : t = 8 × 7 tenglamani yeching.
4
z × 4 = 300 + 12 × 5 tenglamani yeching.
5
x sonini 6 ga ko‘paytirib, 14 ni qo‘shdik, yig‘indini 4 ga bo‘ldik, 17 chiqdi. x ni toping.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQizil yopiqdagi kvadratHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →