87
Kubning yoyilmasi
Darslik: 3-qism, 87-dars, 58–60-betlar
MaqsadKubning yoyilmasi 6 ta teng kvadratdan iborat; to‘la sirt yuzi S = a × a × 6.
Yangi so‘zlar
yoyilma · netkvadrat · squareto‘la sirt · total surfaceyoq · face
Tushuntirish
Kubning qirralari bo‘ylab qirqib, tekis yoyilsa, uning yoyilmasi hosil bo‘ladi. Kub yoyilmasi 6 ta bir xil kvadratdan iborat. Lekin 6 ta kvadratdan tuzilgan har bir shakl kubga o‘ralavermaydi: masalan, 6 kvadrat bir qatorda turgan bo‘lsa, kub chiqmaydi. Kubning to‘la sirt yuzi – barcha yoqlari yuzlarining yig‘indisi: S = a × a × 6.
S = 2·(9 + 9 + 9) = 54
6 ta yoq: ikkitadan bir xil
🎲 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
O‘yinchoq yasovchi kub shaklidagi bo‘lakni bo‘yaydi. Uning oltita teng yog‘i bor, shuning uchun bitta yoqqa ketgan bo‘yoq oltiga ko‘paytiriladi.
Kim ishlatadi
O‘yinchoq yasovchilar, bo‘yoqchilar
Bugun sinab ko‘ring
Kub shaklidagi narsani topib, yoqlarini sanang.
Namunalar
Qirrasi 5 sm: bir yoq 5 × 5 = 25 sm², to‘la sirt 25 × 6 = 150 sm².
Qirrasi 4 dm: S = 4 × 4 × 6 = 96 dm².
Sinfda faoliyat
«Yoyilmani qirqamiz»: katakli qog‘ozda bolalar kub yoyilmasini chizib, qirqib, buklab yopishtiradi va bitta yoqni bo‘yaydi.
Mashq
1
Kub qirrasi 3 sm. Bitta yoqning yuzi necha sm²?
9
2
Kub qirrasi 8 sm. Uning to‘la sirt yuzi necha sm²?
384
3
Qirrasi 10 sm bo‘lgan kub shaklidagi qutini qog‘ozga o‘rash uchun necha sm² qog‘oz kerak (chok hisobga olinmaydi)?
600
4
Kub to‘la sirtining yuzi 216 sm². Bitta yoqning yuzi necha sm²?
36
5
Kubning qirrasi 2 dm. To‘la sirt yuzi necha sm²?
2400