84
Parallelepiped va kub
Darslik: 3-qism, 84-dars, 51–53-betlar
MaqsadTo‘g‘ri burchakli parallelepiped va kub: yoqlari, qirralari, uchlari; ularning o‘xshashligi va farqi.
Yangi so‘zlar
kub · cubeyoq · faceqirra · edgeuch · vertex (corner)
Tushuntirish
To‘g‘ri burchakli parallelepiped (kuboid) va kubning ikkalasida 6 ta yoq, 12 ta qirra va 8 ta uch bor. Parallelepipedning yoqlari to‘g‘ri to‘rtburchaklar; qarama-qarshi yoqlari teng. 12 qirrasi uch guruhga bo‘linadi (bo‘yi, eni, balandligi), har guruhda 4 tadan teng qirra bor. Kubning barcha yoqlari teng kvadratlar, barcha 12 qirrasi teng. Shuning uchun kubni parallelepipedning maxsus turi deyish mumkin.
Namunalar
Gugurt qutisi – parallelepiped: 6 yoq, 12 qirra, 8 uch.
O‘yin kubigi (zar) – kub: 6 ta bir xil kvadrat yoq, 12 ta teng qirra.
Sinfda faoliyat
«Shaklni top»: sumkada kub, parallelepiped, shar va silindr bor. Bola ko‘rmasdan ushlab, yoqlari va qirralarini sanab, qaysi shakl ekanini aytadi.
Mashq
1
Kub yoqlari soni bilan qirralari sonining yig‘indisi nechaga teng?
18
2
Parallelepipedning nechta uchi bor?
8
3
Parallelepipedning bo‘yi 9 dm, eni 3 dm, balandligi 6 dm. Uning nechta qirrasi 9 dm ga teng?
4
4
Bo‘yi, eni va balandligi turlicha bo‘lgan parallelepipedda uzunligi har xil qirralarning nechta guruhi bor?
3
5
Kubni parallelepipedning turi deyish mumkinmi?
Ha: kub – barcha qirralari teng bo‘lgan parallelepiped.