78
Masalalar yechish
Darslik: 3-qism, 78-dars, 31–33-betlar
MaqsadUzunlik, massa va yuz birliklari hamda tenglamalar bilan murakkab masalalar yechish.
Yangi so‘zlar
tenglama · equationsxema · diagramombor · warehouseko‘mir · coal
Tushuntirish
Masalani yechishdan oldin shartni sxemaga chizamiz va barcha kattaliklarni bir xil birlikka o‘tkazamiz. Noma’lum sonni tenglama bilan topamiz: noma’lum qo‘shiluvchi = yig‘indi − ma’lum qo‘shiluvchi; noma’lum ko‘paytuvchi = ko‘paytma : ma’lum ko‘paytuvchi. Javobni so‘ralgan birlikda yozamiz va shartga qo‘yib tekshiramiz.
Namunalar
Uch omborga jami 750 t don sig‘adi. Birinchisida 280 t, ikkinchisida 245 t. Uchinchisida: 750 − 280 − 245 = 225 t.
x + 14 = 3 × 9 → x + 14 = 27 → x = 27 − 14 = 13.
Sinfda faoliyat
«Masala ustaxonasi»: guruhlar o‘z masalasini (ombor, dala yoki yo‘l haqida) o‘ylab topib, sxema chizadi va boshqa guruhga yechish uchun beradi.
Mashq
1
Qozonxona haftasiga 4 t 60 kg ko‘mir yoqadi. 4 haftada necha kilogramm ko‘mir yoqadi?
16240
2
k − 250 = 120 : 4 tenglamaning ildizini toping.
280
3
(m − 6) : 8 = 7 tenglamada m ni toping.
62
4
Yerning yuzi 5 ha. 1 ha 40 a ga piyoz, 90 a ga sabzi ekildi. Necha ar yer bo‘sh qoldi?
270
5
Bir qop shakarning massasi 50 kg. Do‘konga 24 qop keltirildi. Jami necha sentner shakar keltirildi?
12