76
Yuz birliklari
Darslik: 3-qism, 76-dars, 25–27-betlar
MaqsadKatta maydonlarni ar va gektarda o‘lchash: 1 a = 100 m², 1 ha = 100 a = 10 000 m².
Yangi so‘zlar
ar (a) · are (100 m²)gektar (ha) · hectaredala · fieldhosil · harvest, crop
Tushuntirish
Dala, bog‘ yoki paxtazor kabi katta yerlarning yuzi ar va gektarda o‘lchanadi. 1 ar – tomoni 10 m kvadratning yuzi: 1 a = 100 m². 1 gektar – tomoni 100 m kvadratning yuzi: 1 ha = 100 a = 10 000 m². Gektardan metr kvadratga o‘tishda 10 000 ga ko‘paytiramiz, metr kvadratdan arga o‘tishda 100 ga bo‘lamiz.
| 1 a | 100 m² |
|---|---|
| 1 ha | 100 a |
| 1 ha | 10 000 m² |
3 ar (100 m²) = 300 m²
1 ar (100 m²) = 100 m²: katta birlikdan kichikka — ko‘paytiramiz
🌾 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Maktab mevali bog‘i arda, katta ferma esa gektarda aytiladi. Bir gektar 100 arga teng.
Kim ishlatadi
Dehqonlar, xaritachilar
Bugun sinab ko‘ring
O‘zingiz biladigan katta dala va kichik bog‘ni o‘ylang. Qaysi biri gektarda aytiladi?
Namunalar
3 ha = 300 a = 30 000 m².
3 600 m² = 36 a; 2 ha 7 a = 200 a + 7 a = 207 a.
Sinfda faoliyat
«Dala qadamlari»: maktab hovlisida 10 m × 10 m maydon (1 ar) qadamlab o‘lchanadi. Bolalar 1 gektarga nechta shunday maydon sig‘ishini aytadi.
Mashq
1
9 ha = ? m²
90000
2
15 a = ? m²
1500
3
8 ha = ? a
800
4
Paxta dalasining uzunligi 1 km 500 m, kengligi 400 m. Dalaning yuzi necha gektar?
60
5
Fermer 2 ha 8 a yerga bug‘doy, 1 ha 20 a yerga arpa ekdi. Jami necha ar yerga ekin ekdi?
328