Ramkadagi rasm bo‘laklari
🔍 Haftaning sirri: Ramkamga har kecha rasm bo‘lagini kim qo‘yib ketyapti?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: ramka
Dushanba. Texnologiya darsida karton va chiqitlardan yasadik. Ramka — rasm atrofidagi chiroyli ; u rasm chetini bukilishdan saqlaydi. Ichki deraza rasmdan sal kichik bo‘lishi kerak, shunda rasm tushib ketmaydi. Meniki: tashqi tomoni 12 × 16 sm, derazasi 5 × 9 sm. Ichiga sinfimiz rasmini qo‘ydim: u 6 × 10 sm. Qopqoqlar va tugmalardan yopishtirdim. Oxirida stolni yig‘ishtirib, qoldiqlarni saraladik. Uyda ramkani zaldagi tokchaga qo‘ydim.
Topshiriq: Ramka derazasi rasmdan qanday bo‘lishi kerak?
Soat yetti yarim
Kechqurun ingliz tilida o‘rgangan soatlarni oilam bilan takrorladim. Dadam: «We have dinner at seven thirty.» Men: «I have dinner at seven thirty. I go to bed at nine o’clock.» Aziz soat 8:30 da yotadi. Zaldagi devorda esa yozdan beri bo‘sh turgan katta yog‘och ramka bor. Kechki ovqatdan keyin ramkamga qaradim: sinf rasmim joyida. Soat 9 da yana qaradim — hamma narsa o‘z joyida edi. Keyin uxlashga yotdim.
Topshiriq: 7:30 ni inglizcha qanday aytamiz?
🔍 Iz: Soat 9 da sinf rasmim ramkada joyida edi: almashtirish tunda, soat 9 dan keyin bo‘lgan.
Seshanba: rasm bo‘lagi
Seshanba. Ertalab ramkamga qarasam, sinf rasmim o‘rnida boshqa rasm: qor, qizil qalpoq va chananing bir qismi! Bu butun surat emas, bo‘lagi. O‘lchadim: 6 × 10 sm. Orqasida qalamda «1» yozilgan. Maktabda shakllar perimetrini o‘rgandik: tomonlari teng, shuning uchun P = a × n. Muntazam uchburchak, tomoni 3 sm: 3 × 3 = 9 sm. Bo‘lagimning perimetri: 2 × (6 + 10) = 32 sm. Burchagidan 2 × 2 sm kesib olsak ham, perimetr 32 sm bo‘ladi!
Topshiriq: Muntazam beshburchakning tomoni 6 sm. Perimetri?
🔍 Iz: Yangi rasm butun surat emas, bo‘lagi: 6 × 10 sm, orqasida «1» raqami.
Birlik va ko‘plik
Kechqurun ona tilidan uy vazifasi: otlarning i va i. Kim? Nima? — birlik: o‘quvchi, kitob. Kimlar? Nimalar? — ko‘plik: o‘quvchilar, kitoblar. Ko‘plikni -lar bilan hosil qilamiz: bola — bolalar, daraxt — daraxtlar. Sondan keyin ot ko‘plikda bo‘lmaydi: beshta qalam. Uxlashdan oldin esa shovqin eshitdim: dadamning printeri g‘uvillayapti! Oyim: «Qaychingni ikki kunga bersang-chi, Malika?» — dedi. Men berdim, lekin hayron qoldim.
Topshiriq: Qaysi biri to‘g‘ri?
🔍 Iz: Dadamning printeri uxlash payti g‘uvillayapti, oyim esa mening qaychimni so‘radi.
Chorshanba: ikkinchi bo‘lak
Chorshanba. Ramkamda yana yangi rasm: bu 2-bo‘lak, orqasida «2»! 1- va 2-bo‘laklarni yonma-yon qo‘ydim: chana chizig‘i va qizil qalpoq bo‘lakdan bo‘lakka davom etadi. Ular bitta suratning qismlari! Matematikada ni takrorladik: 1 dm² = 100 cm². Bo‘lakning yuzi: 6 × 10 = 60 sm². Ramkamning bo‘yaladigan chegarasi: butun yuz 12 × 16 = 192 sm², deraza 5 × 9 = 45 sm², demak, 192 − 45 = 147 sm². Yarim — 2 ga, — 4 ga bo‘lish: 60 ning yarmi 30.
Topshiriq: Bo‘lak yuzi 60 sm². Uning chorak qismi qancha?
🔍 Iz: 1- va 2-bo‘laklarni yonma-yon qo‘ysam, chana chizig‘i va qalpoq davom etadi: ular bitta suratning bo‘laklari.
Sovuq va issiq joylar
Tabiiy fanlar darsida sovuq va issiq joylarni o‘rgandik. Qutblar yaqinida quyosh nuri qiya tushadi, shuning uchun u yerlar doim sovuq. — Shimoliy qutb atrofi: qutb ayig‘i, morj va tulenlar yashaydi. esa — qalin muz bilan qoplangan materik, pingvinlar o‘sha yerda yashaydi; Arktikada pingvin yo‘q! yaqinida nur deyarli tik tushadi, shuning uchun u yerlar issiq. da jirafa, sher va fil, tropik o‘rmonda yaguar va to‘tilar yashaydi.
Topshiriq: Hayvonlarni sovuq va issiq joylarga ajrat.
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
Payshanba: zanjir
Payshanba. 3-bo‘lak keldi: sovuq tog‘ va bolaning kulgisi! Orqasida «3». Oqish darsida bo‘lim takrorlandi: Dilshod Rajab, Xudoyberdi To‘xtaboyev, Po‘lat Mo‘min, Abdulla Oripov asarlarini esladik. Keyin «Tabiat i» rivoyatini o‘qidik; uni qayta aytmayman. Zanjirning halqalari ketma-ket ulanadi, mening bo‘laklarim ham. voqeani aytadi, ma’lumot matni esa aniq faktlarni beradi. Uchala bo‘lak ham 6 × 10 sm, raqamlari 1, 2, 3: ular ketma-ket keladi.
Topshiriq: Qaysi biri ma’lumot matni (aniq faktlar beradi)?
🔍 Iz: Bo‘laklar 1, 2, 3 raqamli, hammasi 6 × 10 sm: ular ketma-ket keladi.
Katta ramka yuzi
Kechqurun zaldagi bo‘sh katta ramkani o‘lchadim: derazasi 24 × 10 sm, yuzi 24 × 10 = 240 sm². Bo‘lagimning yuzi 60 sm²; to‘rtta bo‘lak bo‘lsa, 4 × 60 = 240 — aynan sig‘adi! Matematikada murakkab shaklning yuzini topish usullarini bildik: uni to‘g‘ri to‘rtburchaklarga bo‘lib qo‘shamiz yoki to‘ldirib, qo‘shilganini ayiramiz. To‘g‘ri burchakli uchburchakni xuddi shunday uchburchak bilan to‘ldirsak, to‘g‘ri to‘rtburchak chiqadi: uchburchak yuzi uning yarmiga teng.
Topshiriq: Uchburchakni xuddi shunday uchburchak bilan to‘ldirsak, 8 × 6 to‘g‘ri to‘rtburchak chiqdi. Uchburchak yuzi?
🔍 Iz: Zaldagi bo‘sh katta ramka 24 × 10 = 240 sm². 4 × 60 = 240: to‘rt bo‘lak aynan sig‘adi.
Juma: sir ochildi
Juma, maktabdagi oxirgi kun: 28-dekabrdan ta’til! Ramkada 4-bo‘lak bor. Kechqurun izlarni yozdim. Bo‘laklar 1–4 raqamli, bir xil 6 × 10 sm, har biri 60 sm². Qo‘shsam, chana va qalpoq davom etadi. Zaldagi ramka 240 sm², 4 × 60 = 240: to‘rt bo‘lak shunga atab kesilgan! Soat 9 da hammasi joyida edi; printer tunda g‘uvillagan, oyim esa qaychimni olgan. Demak, katta suratni dadam bilan oyim to‘rtga kesgan! Ular bo‘laklarni zalda terishdi: yanvardagi tog‘ sayohatimizdagi surat! «Buvi bilan bobo uchun Yangi yil sovg‘asi», — dedi oyim.
Topshiriq: Qaysi iz bo‘laklar zaldagi ramkaga sig‘ishini ko‘rsatdi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 6 ta fanni birlashtirdi.
0 / 12 yulduz
Topilgan izlar
- Soat 9 da sinf rasmim ramkada joyida edi: almashtirish tunda, soat 9 dan keyin bo‘lgan.
- Yangi rasm butun surat emas, bo‘lagi: 6 × 10 sm, orqasida «1» raqami.
- Dadamning printeri uxlash payti g‘uvillayapti, oyim esa mening qaychimni so‘radi.
- 1- va 2-bo‘laklarni yonma-yon qo‘ysam, chana chizig‘i va qalpoq davom etadi: ular bitta suratning bo‘laklari.
- Bo‘laklar 1, 2, 3 raqamli, hammasi 6 × 10 sm: ular ketma-ket keladi.
- Zaldagi bo‘sh katta ramka 24 × 10 = 240 sm². 4 × 60 = 240: to‘rt bo‘lak aynan sig‘adi.
Yulduzli savollar
Bo‘lak 6 × 10 sm. Yuzi nechaga teng?
Qaysi hayvon Arktikada yashaydi?
O‘ylab ko‘r: zaldagi ramka 300 sm² bo‘lganda, to‘rtta bo‘lak (240 sm²) to‘lig‘icha to‘ldirarmidi?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaMuntazam shakllarning perimetri
- MatematikaNostandart shakllarning perimetri
- MatematikaYuzning xossalari
- MatematikaYuzni topishning nostandart usullari
- MatematikaNostandart shakllarning yuzi
- Ona tiliOtlarda birlik va ko‘plik
- Ona tiliBirlik va ko‘plikdagi otlarni farqlash
- Ona tiliBirlikdagi otlardan ko‘plikdagi otlarni hosil qilish
- O‘qish savodxonligiBo‘lim yuzasidan takrorlash (II bo‘lim)
- O‘qish savodxonligiTabiat zanjiri
- Ingliz tiliI have dinner at seven thirty
- Tabiiy fanlarSayyoramizdagi sovuq joylar
- Tabiiy fanlarSayyoramizdagi issiq joylar
- TexnologiyaRamka (chiqitdan)