☰ Mundarija · Matematika

To‘g‘ri to‘rtburchak, muntazam va nostandart shakllarning perimetri, yuzning xossalari

Darslar 66–69 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
66

Yuzning xossalari

Darslik: 2-qism, 66-dars, 84–86-betlar
MaqsadYuzning xossalari: yuz birliklari orasidagi munosabat va butunning yuzi bo‘laklar yuzlarining yig‘indisi.
Yangi so‘zlar
yuz · areakvadrat detsimetr · square decimetrekvadrat metr · square metrebo‘lak · part
Tushuntirish

1 dm² = 100 sm², 1 m² = 100 dm² = 10 000 sm². Kattaroq birlikdan kichigiga o‘tishda 100 ga ko‘paytiramiz, teskarisida 100 ga bo‘lamiz. To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi S = a × b. Butun shaklning yuzi uning bo‘laklari yuzlarining yig‘indisiga teng, shuning uchun bo‘yalmagan qismning yuzi = butunning yuzi − bo‘yalgan qismning yuzi.

Namunalar
4 dm² = 4 × 100 = 400 sm²; 500 dm² = 500 : 100 = 5 m².
12 m × 8 m maydondan 5 m × 8 m qismi bo‘yaldi: butun yuz 96 m², bo‘yalgan 40 m², qolgan 96 − 40 = 56 m².
Sinfda faoliyat

«Kvadratlarni to‘ldiramiz»: bolalar 10 sm × 10 sm kvadratni 1 sm² li kataklarga bo‘lib, 1 dm² = 100 sm² ekanini sanab ko‘rsatadi.

Mashq
1
3 m² necha dm² bo‘ladi?
2
700 dm² necha m² bo‘ladi?
3
20 sm × 15 sm to‘g‘ri to‘rtburchakning 20 sm × 6 sm qismi bo‘yaldi. Bo‘yalmagan qismning yuzi necha sm²?
4
Dala 60 m × 40 m. Uning 45 m × 40 m qismidagi bug‘doy o‘rib olindi. O‘rilmagan qismning yuzi necha m²?
5
5 dm² necha sm² ga teng?