66
Yuzning xossalari
Darslik: 2-qism, 66-dars, 84–86-betlar
MaqsadYuzning xossalari: yuz birliklari orasidagi munosabat va butunning yuzi bo‘laklar yuzlarining yig‘indisi.
Yangi so‘zlar
yuz · areakvadrat detsimetr · square decimetrekvadrat metr · square metrebo‘lak · part
Tushuntirish
1 dm² = 100 sm², 1 m² = 100 dm² = 10 000 sm². Kattaroq birlikdan kichigiga o‘tishda 100 ga ko‘paytiramiz, teskarisida 100 ga bo‘lamiz. To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi S = a × b. Butun shaklning yuzi uning bo‘laklari yuzlarining yig‘indisiga teng, shuning uchun bo‘yalmagan qismning yuzi = butunning yuzi − bo‘yalgan qismning yuzi.
| 1 dm² | 100 sm² |
|---|---|
| 1 m² | 100 dm² |
| 1 m² | 10 000 sm² |
24 = 24 kv. birlik
Butun kataklarni, keyin yarimtalarini sanang
🎨 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinf e’lonlar taxtasining bir qismini yashil rangga bo‘yadi. Butun taxtadan yashil qismni ayirsak, bo‘yash qolgan yuz chiqadi.
Kim ishlatadi
Bo‘yoqchilar, dehqonlar
Bugun sinab ko‘ring
Qog‘ozni ikkiga bukib, bir yarmini bo‘yang. Qaysi qismi qolganini ayting.
Namunalar
4 dm² = 4 × 100 = 400 sm²; 500 dm² = 500 : 100 = 5 m².
12 m × 8 m maydondan 5 m × 8 m qismi bo‘yaldi: butun yuz 96 m², bo‘yalgan 40 m², qolgan 96 − 40 = 56 m².
Sinfda faoliyat
«Kvadratlarni to‘ldiramiz»: bolalar 10 sm × 10 sm kvadratni 1 sm² li kataklarga bo‘lib, 1 dm² = 100 sm² ekanini sanab ko‘rsatadi.
Mashq
1
3 m² necha dm² bo‘ladi?
300
2
700 dm² necha m² bo‘ladi?
7
3
20 sm × 15 sm to‘g‘ri to‘rtburchakning 20 sm × 6 sm qismi bo‘yaldi. Bo‘yalmagan qismning yuzi necha sm²?
180
4
Dala 60 m × 40 m. Uning 45 m × 40 m qismidagi bug‘doy o‘rib olindi. O‘rilmagan qismning yuzi necha m²?
600
5
5 dm² necha sm² ga teng?
500