Yo‘lakdagi qum
🔍 Haftaning sirri: Qishda yo‘lakka qumni kim sepyapti?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: muzlagan yo‘lak
Dushanba. Ertalab derazada naqshlari bor edi. Tabiiy fanlardan bilamiz: bo‘lmasa ham, tunda harorat noldan past tushsa, havodagi bug‘ oq muz ignalariga aylanadi. Kechagi yomg‘ir-qordan qolgan suv ham hovli yo‘lagida muzlab qolibdi. Men sirpanib ketay dedim! Dadam yo‘lakka qaradi: «Bu xavfli. Kechqurun do‘kondan qum olib kelaman, ertaga sepamiz». Bobo-buvilarimiz ham tez-tez kelishadi, sirpanchiq yo‘l ularga og‘ir.
Topshiriq: Qirov qachon hosil bo‘ladi?
Qum xaltalari
Matematika darsida uch xonali songa ni o‘rgandik. Nodira opa masala o‘ylab topdi: «Yo‘llarga sepish uchun 3 354 kg qum keldi, har xaltada 258 kg. Nechta xalta?» Bo‘luvchini yuzlikka taxmin qilamiz: 335 : 258 = 1 (qoldiq 77), keyingi raqamni tushiramiz: 774 : 258 = 3. Bo‘linma 13. Tekshirish: 258 × 13 = 3 354. Yana 13 746 : 237 = 58 chiqdi; 4 000 : 375 = 10 (qoldiq 250), chunki 375 × 10 = 3 750. Qum haqida ham hisoblayapmiz, xuddi dadam kabi!
Topshiriq: 2 520 : 168 nechaga teng?
Kichik yaxshilik
Kechqurun dadam do‘kondan qum olib kelolmadi: do‘kon yopilgan ekan. Dasturxonda oqish darsini aytib berdim. «Yaxshilik izlagan bola» kitobidan parcha o‘qigan edik; uni qayta aytmayman. Asosiy fikr: uchun katta imkoniyatni kutish shart emas, kichik ham yaxshilik. Nodira opa so‘radi: «Uning o‘rnida sen nima qilarding?» Men: «Men ham yordam berardim, chunki kimgadir kerak bo‘lsa, kutib turish yomon». Aziz jim eshitdi, keyin so‘radi: «Kichkina bola ham yaxshilik qila oladimi?» — «Albatta!» — dedim.
Topshiriq: Yaxshilik qilish uchun nima kerak?
🔍 Iz: Aziz so‘radi: «Kichkina bola ham yaxshilik qila oladimi?» U yaxshilik haqida o‘ylayapti.
Seshanba: qum paydo bo‘ldi
Seshanba. Ertalab eshikni ochsam — yo‘lak qum bilan sepilgan! Faqat muz bosgan joylarga, sirpanchiq joylarga. Dadam 7 da chiqqanda hammasi tayyor edi. «Men hali qum olib kelmagan edim-ku!» — dedi hayron bo‘lib. Oyim ham «Men emasman», dedi. Ertalab tabiiy fanlar darsida ni o‘qidik: Quyosh suvni isitadi, u bug‘lanib ko‘tariladi, yuqorida sovib ga aylanadi, qalin qora bulutdan yomg‘ir yoki qor yog‘adi. Meteorolog ertaga harorat minus 4 bo‘lishini aytdi: yo‘lak yana muzlaydi!
Topshiriq: Qaysi bulutdan yomg‘ir yoki qor yog‘adi?
🔍 Iz: Qum faqat muzli joylarga sepilgan, dadam chiqmasdan oldin; dadam hali qum olib kelmagan edi.
Etik izlari
Maktabda oqish darsida tingladik: Nodira opa qish haqida o‘z matnini o‘qidi, biz savollarga javob berdik. Qishda boshni qalpoq, qo‘llarni bilan asraymiz. Po‘lat Mo‘minning «Qish qori bilan» she’ri qor o‘yinlari haqida ekan; biz o‘z matnimizni o‘qidik: da navbat bilan yuramiz, qor to‘pini yuzga otmaymiz. So‘z zanjirini o‘ynadik: qor — rang — gul — lola. Uyga kelib, qumdagi mayda etik izlarini chizg‘ich bilan o‘lchadim: 17 sm! Mening etigim 21 sm, dadamniki 28 sm.
Topshiriq: Zanjirni davom ettir: qor – rang – gul – lola – …
🔍 Iz: Qumdagi etik izi 17 sm. Mening etigim 21 sm, dadamniki 28 sm: iz kichkina oyoqniki.
Chorshanba: qum solingan quti
Chorshanba. Yo‘lakda yana qum, qirov esa avvalgidan qalin! Hovlida qum solingan yozgi quti bor: qopqog‘i surilib qolibdi, ichidagi qum yo‘lakdagi qumdek mayda va sariq. Ona tili darsida otlarni topdik. O‘quv qurollari nomlari Nima? so‘rog‘iga javob beradi: qalam, daftar, , , doska. Ba’zi otlar k bilan tugaydi: kapalak, chelak, yurak, ko‘ylak, ertak. «Issiq» esa ot emas: u Qanday? so‘rog‘iga javob beradi. Tabiat hodisalari ham otlar: , kamalak, .
Topshiriq: Qaysi so‘z ot emas?
🔍 Iz: Hovlidagi qum solingan qutining qopqog‘i surilgan; undagi qum yo‘lakdagidek sariq va mayda.
Kechirim so‘rash
Kechqurun daftarimga yozib o‘tirsam, Aziz kirib, qalamlarimga qo‘l tekkizdi. Men baqirib yubordim: «Chiq bu yerdan, doim xalaqit berasan!» Aziz jim chiqib ketdi. Nodira opaning gapi esimga tushdi: kimnidir xafa qilsak, kerak, ham. Aziznikiga bordim. Karavot yonida ho‘l qo‘lqoplari yotardi, ularga sariq qum yopishgan. «Kechir, men baqirib yubordim», — dedim. U jilmaydi: «Hechqisi yo‘q». Va qo‘lqoplarini batareya ustiga yoydi.
Topshiriq: Birovni xafa qilib qo‘ysang, nima qilasan?
🔍 Iz: Azizning ho‘l qo‘lqoplariga sariq qum yopishgan.
Payshanba: «Is the shop open?»
Payshanba. Ingliz tili darsida sevimli kunlarni aytdik: «My favorite day is Friday, because we have art.» Zarina: «My favorite day is Saturday, because we go for a walk.» Keyin o‘rgandik: «Is the library open?» — «Yes, it is.» «Is the shop open at night?» — «No, it isn’t. It’s closed.» Say it! — snow, boat, goat, coat, yellow: hammasida uzun «oh» tovushi bor. Men o‘yladim: qum sotadigan do‘kon ertalab soat 6 da yopiq, demak, qum sotib olinmagan; u uydagi quti ichidan olingan.
Topshiriq: «Is the shop open at night?» — qaysi javob to‘g‘ri, agar do‘kon yopiq bo‘lsa?
🔍 Iz: Soat 6 da qum sotadigan do‘kon yopiq: qum sotib olinmagan, uydagi quti ichidan olingan.
Noma’lum va bo‘luvchilar
Kechqurun dadam bilan matematika vazifasini qildik. Tenglama: x × 36 = 1 260. Noma’lum ko‘paytuvchini topish uchun ko‘paytmani ma’lum ko‘paytuvchiga bo‘lamiz: x = 1 260 : 36 = 35. Taqqoslash: bo‘linuvchi bir xil bo‘lsa, qancha katta bo‘lsa, bo‘linma shuncha kichik. 40 640 : 127 = 320 — bo‘linmaning oxirida nol bor. Keyin sonlarni o‘rgandik: 18 : 6 = 3 qoldiqsiz, demak, 6 — 18 ning bo‘luvchisi, 18 esa 6 ning karralisi. 12 = 1 × 12 = 2 × 6 = 3 × 4.
Topshiriq: 12 ning barcha bo‘luvchilari qaysi qatorda?
Juma: sir ochildi
Juma. Kecha kechqurun kundaligimga barcha larni yozdim. Qum faqat muzli joylarga sepilgan, dadam chiqmasdan oldin; dadam hali qum olmagan edi. Do‘kon yopiq — qum uydagi quti ichidan. Iz 17 sm: dadamniki 28 sm, meniki 21 sm, demak, kichkina bola. Aziz «kichkina bola ham yaxshilik qila oladimi?» deb so‘ragan edi, qo‘lqoplarida esa sariq qum bor. Demak — Aziz! Bugun ertalab soat 6 da erta turdim: Aziz chelakda qum ko‘tarib, muzli joylarga qoshiqda sepayotgan edi. «Buvim shanba kuni keladi, sirpanib ketmasin», — dedi.
Topshiriq: Qaysi iz dadamni gumondan chiqardi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 6 ta fanni birlashtirdi.
0 / 13 yulduz
Topilgan izlar
- Aziz so‘radi: «Kichkina bola ham yaxshilik qila oladimi?» U yaxshilik haqida o‘ylayapti.
- Qum faqat muzli joylarga sepilgan, dadam chiqmasdan oldin; dadam hali qum olib kelmagan edi.
- Qumdagi etik izi 17 sm. Mening etigim 21 sm, dadamniki 28 sm: iz kichkina oyoqniki.
- Hovlidagi qum solingan qutining qopqog‘i surilgan; undagi qum yo‘lakdagidek sariq va mayda.
- Azizning ho‘l qo‘lqoplariga sariq qum yopishgan.
- Soat 6 da qum sotadigan do‘kon yopiq: qum sotib olinmagan, uydagi quti ichidan olingan.
Yulduzli savollar
3 354 : 258 nechaga teng?
Qirov qanday hosil bo‘ladi?
O‘ylab ko‘r: iz 28 sm bo‘lganda, Malika kimni gumon qilgan bo‘lardi?
Hikoyadagi darslar
- MatematikaUch xonali songa burchakli bo‘lish
- MatematikaUch xonali songa burchakli bo‘lish
- MatematikaUch xonali songa burchakli bo‘lish
- MatematikaBo‘luvchilar va karralilar
- Ona tiliOtlar. Narsa, o‘simlik, tabiat hodisalari, o‘quv qurollari nomlari
- Ona tiliKim? Nima? so‘roqlariga javob bo‘ladigan so‘zlar
- O‘qish savodxonligiO‘lkamizda qish (audiomatn)
- O‘qish savodxonligiQish qori bilan
- O‘qish savodxonligiYaxshilik izlagan bola
- Ingliz tiliTinglash: sevimli hafta kuningiz qaysi?
- Ingliz tiliHikoya: epchil bo‘ling. Is the … open? Oa va ow tovushlari
- Tabiiy fanlarOb-havo, yog‘ingarchilik turlari
- Tabiiy fanlarTabiatda suvning aylanishi
- TarbiyaSinfdagi muhit (2)