58
Uch xonali songa burchakli bo‘lish
Darslik: 2-qism, 58-dars, 60–62-betlar
MaqsadBo‘lishni mustahkamlash: bo‘linmada nol, taqqoslash va tenglamalar.
Yangi so‘zlar
taqqoslash · comparingtenglama · equationnoma’lum · unknownildiz · root
Tushuntirish
Bo‘lishda bo‘linmaning oxirida yoki o‘rtasida 0 chiqishi mumkin: 40 640 : 127 = 320. Hisoblamasdan taqqoslash: bo‘linuvchi bir xil bo‘lsa, bo‘luvchi qanchalik katta bo‘lsa, bo‘linma shunchalik kichik. Ko‘paytuvchini topish uchun ko‘paytmani ma’lum ko‘paytuvchiga bo‘lamiz: x × 36 = 1 260, x = 1 260 : 36.
Namunalar
40 640 : 127: 406 : 127 = 3 (381, qoldiq 25), 254 : 127 = 2, 0 : 127 = 0. Bo‘linma 320.
9 180 : 135 = 68, chunki 135 × 68 = 9 180.
Sinfda faoliyat
«Hisoblamay solishtir»: bolalar kartochkalarda juft misollarni (masalan, 12 312 : 27 va 12 312 : 54) hisoblamay taqqoslab, belgi (<, >) qo‘yadi, keyin hisoblab tekshiradi.
Mashq
1
12 312 : 27 = ?
456
2
12 312 : 54 = ?
228
3
Hisoblamasdan aniqlang: 18 000 : 30 va 18 000 : 60 dan qaysi biri katta?
18 000 : 30 (bo‘luvchi kichik). Tekshirish: 600 va 300
4
98 000 : 245 = ?
400
5
x × 36 = 1 260 tenglamada x ni toping.
35
6
Do‘konda bir xil narxdagi 48 ta daftar 52 800 so‘m turadi. Bitta daftar necha so‘m?
1100