55
Ikki xonali songa burchakli bo‘lish
Darslik: 2-qism, 55-dars, 51–53-betlar
MaqsadUch xonali sonni ikki xonali songa burchakli bo‘lish.
Yangi so‘zlar
burchakli bo‘lish · long divisionyaxlitlash · roundingto‘liqsiz bo‘linuvchi · incomplete dividendpastga tushirish · bringing down
Tushuntirish
Algoritm: 1) bo‘luvchiga bo‘linadigan eng kichik raqamlar guruhini ajratamiz; 2) bo‘linmaning raqamini tanlaymiz (bo‘luvchini o‘nlikka yaxlitlab taxmin qilish qulay); 3) ko‘paytirib, ayirib, qoldiqni topamiz; 4) keyingi raqamni tushiramiz; 5) raqamlar tugaguncha takrorlaymiz. 756 : 12: 75 : 12 = 6 (72, qoldiq 3), 36 : 12 = 3. Bo‘linma 63.
Namunalar
1 058 : 23: 105 : 23 = 4 (92, qoldiq 13), 138 : 23 = 6. Bo‘linma 46.
Tekshirish: 23 × 46 = 1 058.
Sinfda faoliyat
«Taxmin ustalari»: bolalar bo‘luvchini yaxlitlab (23 ≈ 20), bo‘linmani taxminan topadi, keyin haqiqiy bo‘lishni bajarib, taxmin qanchalik yaqin bo‘lganini solishtiradi.
Mashq
1
684 : 36 = ?
19
2
1 275 : 25 = ?
51
3
2 646 : 42 = ?
63
4
Oila yil davomida 288 kubometr gaz sarfladi. Har oy bir xil sarflangan bo‘lsa, bir oyda necha kubometr gaz sarflangan?
24