43
Qoldiqli bo‘lish
Darslik: 2-qism, 43-dars, 13–15-betlar
MaqsadQoldiqli bo‘lish algoritmi va uni ko‘paytirish bilan tekshirish.
Yangi so‘zlar
algoritm · algorithmtekshirish · checkingkarrali son · multipleto‘liqsiz bo‘linma · incomplete quotient
Tushuntirish
38 : 7 ni bajaramiz. 1) 38 dan oshmaydigan va 7 ga bo‘linadigan eng katta sonni topamiz: 35. 2) 35 : 7 = 5, bu bo‘linma. 3) Qoldiq 38 − 35 = 3. Javob: 38 : 7 = 5 (qoldiq 3). Tekshirish: bo‘luvchini bo‘linmaga ko‘paytirib, qoldiqni qo‘shamiz: 7 × 5 + 3 = 38.
Namunalar
50 : 6: 48 dan oshmaydi, 48 : 6 = 8, qoldiq 50 − 48 = 2. Javob: 8 (qoldiq 2).
Tekshirish: 6 × 8 + 2 = 48 + 2 = 50.
Sinfda faoliyat
«Eng yaqin karrali»: o‘qituvchi ikkita son aytadi (masalan, 43 va 6). Bolalar 43 dan oshmaydigan 6 ga karrali eng katta sonni (42), so‘ng qoldiqni aytishadi.
Mashq
1
43 : 6 = ? (qoldiq bilan)
7 (qoldiq 1)
2
65 : 7 = ? (qoldiq bilan)
9 (qoldiq 2)
3
29 : 4 = 7 (qoldiq 1). Tekshirish: 4 × 7 + 1 = ?
29
4
Ustada 58 ta mix bor. Bitta tokchaga 9 ta mix kerak. Nechta to‘liq tokcha yasash mumkin va nechta mix ortadi?
6 (qoldiq 4)