Avogadro qonuni. Gazlar aralashmasi

Avogadro qonuni (1811): bir xil sharoitda (bir xil bosim va haroratda) turli gazlarning teng hajmlarida molekulalar soni teng bo‘ladi. Normal sharoitda (0 °C, 101,325 kPa) har qanday gazning 1 moli 22,4 l hajm egallaydi — bu gazlarning molyar hajmi Vₘ = 22,4 l/mol, shuning uchun n = V/Vₘ va V = n·22,4. Ikki gaz massalarining bir xil hajmda nisbati ularning molyar massalari nisbatiga teng; birinchi gazning ikkinchisiga nisbatan zichligi D = M₁/M₂, bundan M = 2·D(H₂) va M = 29·D(havo), chunki havoning o‘rtacha molyar massasi taxminan 29 g/mol. Gazlar orasidagi reaksiyalarda tenglamadagi koeffitsiyentlar hajmlar nisbatini ham ko‘rsatadi: H₂ + Cl₂ = 2HCl da hajmlar 1 : 1 : 2 kabi. Oddiy gazlarning molekulalari ikki atomli (H₂, N₂, O₂, F₂, Cl₂), ozon O₃ uch atomli, nodir gazlarniki esa bir atomli (He, Ne, Ar). Gaz aralashmasida i-komponentning hajm ulushi φ = Vᵢ/V(aralashma) (yoki foizda ·100 %) formula bilan topiladi.