Elektroliz qonunlari
Faradeyning 1-qonuni: elektrodda ajralgan modda massasi elektrolitdan o‘tgan elektr miqdoriga (Q = I·t) to‘g‘ri proporsional. 2-qonuni: bir xil elektr miqdori o‘tganda turli moddalarning ajralgan massalari ularning ekvivalent massalariga proporsional. Ikkalasi birgalikda m = E·I·t/F, bu yerda F — Faradey doimiysi, ≈ 96 485 C/mol (masalalarda 96 500 olinadi), ya’ni 1 mol elektronning zaryadi. Elektr miqdori ekvivalentlari soni n(ekv) = I·t/96500; shuncha ekvivalent modda ajraladi. Masalan, 1 ekvivalent: Ag 108 g, Cu 32 g, Al 9 g, H₂ 1 g (n.sh. da 11,2 l), O₂ 8 g (5,6 l), Cl₂ 35,5 g (11,2 l). Vaqt t = m·96500/(E·I), tok kuchi I = m·96500/(E·t). F ning birligi C/mol; farad esa sig‘im birligi, ularni aralashtirmang. Amalda bir qism tok yon reaksiyalarga sarflanadi, shuning uchun haqiqiy massa nazariydan kam bo‘lishi mumkin (tok bo‘yicha chiqish).
Elektrokaplamada bir ampersoat zaryad (3600 C) kumush tuzi eritmasidan taxminan 3600/96 500 · 108 ≈ 4 g kumush, mis eritmasidan esa taxminan 1,2 g mis ajratadi. Batareya sig‘imi ham shu zaryad birligida, ampersoat (A·h) yoki milliampersoat (mAh) bilan beriladi.
Galvanik ustalar qoplama qalinligini tok va vaqt bilan boshqaradi, batareya muhandislari sig‘imni A·h da hisoblaydi, metallurglar elektroliz vannasida olinadigan metall massasini bashorat qiladi.
Batareya yorlig‘i yoki telefon ma’lumotidan sig‘imni mAh da toping, 3,6 ga ko‘paytirib kulonga (C) o‘tkazing va 96 500 ga bo‘lib, necha mol elektron bo‘lishini hisoblang. Batareyani ochmang yoki zaryadlamang.
Hisob-kitob musobaqasi: guruhlar bir xil Q ni (masalan, 96 500 C) AgNO₃ va CuSO₄ eritmalari hamda Al₂O₃ suyuqlanmasi orqali o‘tkazib, har birida katodda ajraladigan metall massasini E bo‘yicha hisoblaydi va 2-qonun bilan natijalarni solishtiradi.